KONSTYTUCJE I DYREKTORIUM GENERALNE

KANONIKÓW REGULARNYCH LATERAŃSKICH

 

 

 

SPIS TREŚCI

CZĘŚĆ I

ŻYCIE KONSEKROWANE KANONIKÓW

 

ROZDZIAŁ I NATURA I CHARAKTER KONGREGACJI 

ROZDZIAŁ II ŚWIĘTA LITURGIA I MODLITWA 

ROZDZIAŁ III ŻYCIE WSPÓLNE BEZ WŁASNOŚCI 

ROZDZIAŁ IV CZYSTOŚĆ 

ROZDZIAŁ V POSŁUSZEŃSTWO 

ROZDZIAŁ VI DUSZPASTERSTWO 

ROZDZIAŁ VII ŻYCIE WSPÓLNE 

ROZDZIAŁ VIII POKUTA 

ROZDZIAŁ IX NIEKTÓRE OZNAKI ŻYCIA KONSEKROWANEGO 

ROZDZIAŁ X OBLACI I CZŁONKOWIE HONOROWI 

ROZDZIAŁ XI MODLITWY ZA ZMARŁYCH 

ROZDZIAŁ XII BIBLIOTEKI I ARCHIWA 

 

CZĘŚĆ II

FORMACJA ŻYCIA KANONICZEGO

 

ROZDZIAŁ I ZASADY FORMACJI KANONICZEJ 

ROZDZIAŁ II WYCHOWAWCY 

ROZDZIAŁ III FORMACJA HUMANISTYCZNA 

ROZDZIAŁ IV FORMACJA DUCHOWA I ZAKONNA 

ROZDZIAŁ V FORMACJA NAUKOWA I PASTORALNA 

ROZDZIAŁ VI CIĄGŁOŚĆ FORMACJI 

ROZDZIAŁ VII DOMY FORMACJI 

ROZDZIAŁ VIII POSTULAT I NOWICJAT 

ROZDZIAŁ IX PROBACJA I ŚLUBY UROCZYSTE 

ROZDZIAŁ X BRATERSKIE UPOMNIENIE I WYSTĄPIENIE Z KONGREGACJI

 

 

CZĘŚĆ III

ZARZĄD KONGREGACJI

 

 

ROZDZIAŁ I KAPITUŁA GENERALNA 

ROZDZIAŁ II OPAT GENERALNY 

ROZDZIAŁ III RADA OPATA GENERALNEGO 

ROZDZIAŁ IV URZĘDY KURII GENERALNEJ 

ROZDZIAŁ V PROWINCJE I REGIONY 

ROZDZIAŁ VI KAPITUŁA PROWINCJALNA 

ROZDZIAŁ VII WIZYTATORZY CZYLI WYŻSI PRZEŁOŻENI 

ROZDZIAŁ VIII RADA WIZYTATORA 

ROZDZIAŁ IX KAPITUŁA KONWENTUALNA 

ROZDZIAŁ X PRZEORZY KANONII 

ROZDZIAŁ XI ZARZĄDZANIE DOBRAMI DOCZESNYMI 

ROZDZIAŁ XII WYBORY I NARADY 

ROZDZIAŁ XIII REGUŁA I PRAWO WŁASNE KONGREGACJI

 

«Na wszystkich tych, którzy się tej zasady trzymać będą, niech zstąpi pokój i miłosierdzie» (Gal 6,16).

 

CZĘŚĆ I

ŻYCIE KONSEKROWANE KANONIKÓW

 

 

ROZDZIAŁ I

NATURA I CHARAKTER KONGREGACJI

 

«Oby tak cały lud Pana prorokował, oby mu dał Pan swego ducha» (Lb 11,29).

«Duchowny ślubował dwie rzeczy: świętość i stan duchowny... ślubował więc życie wspólne» (Sermo 355,6).

 

1. Wszyscy, którzy z łaski Boga najlepszego i naszego Zbawiciela Jezusa Chrystusa należymy do Zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna, Kongregacji Laterańskiej Najświętszego Zbawiciela, mamy obowiązek pracować w bojaźni Bożej tak nad zbawieniem własnym, jak i zbawieniem bliźnich, według udzielonej nam łaski. Kanonicy regularni laterańscy są to kapłani, którzy uczestnicząc w kapłaństwie Chrystusa, Zbawiciela świata, spełniają obowiązki kapłańskie, prowadząc wspólne życie zakonne, aby tym lepiej posługiwać Ludowi Bożemu «dla budowania Ciała Chrystusowego», którym jest Kościół. Takie określenie wynika zarówno z przykładu, jaki zostawił nam św. Augustyn, jak i jest ono zgodne z pierwotnym duchem i chwalebnymi tradycjami Zakonu kanoniczego. Św. Augustyn bowiem - wyniesiony na stolicę biskupią w Hipponie - miał u siebie w domu biskupim klasztor kapłanów (Sermo 355,2). Wymagał od nich wyrzeczenia się wszelkiej własności prywatnej, zachowania czystości obyczajów, pokornego posłuszeństwa, a nade wszystko miłości, tej «słodkiej i zbawiennej jedności duchowej» (Sermo 350,3).

2. Nazywamy się Kanonikami Regularnymi św. Augustyna Kongregacji Laterańskiej Najświętszego Zbawiciela. Nazwa ta wyraża ważniejsze etapy naszej historii. I tak: słowo «kanonicy» było pierwotnie używane na określenie kapłanów umieszczonych w rejestrze, czyli kanonie Kościoła miejscowego. «Regularni» zaś oznacza, że pod wpływem reformy gregoriańskiej na synodzie laterańskim przyjęliśmy regułę św. Ojca Augustyna, a wyrażenie «laterańscy», że dwukrotnie przez jakiś czas służyliśmy Bogu w archibazylice laterańskiej, nazywanej «matką wszystkich kościołów». 

Nasza kongregacja laterańska należy do Zakonu kanoniczego. Ona to włączyła do siebie niektóre wspólnoty kanonicze, jak Kanoników Matki Boskiej de Frisionaria, Kanoników Renańskich Najświętszego Zbawiciela, Bożego Ciała w Krakowie i św. Idziego w Verres.

3. Kongregacja kanoników regularnych laterańskich wraz z innymi kongregacjami Zakonu kanoniczego utworzyła Konfederację Kanoników Regularnych św. Augustyna i zawarła tzw. «Przymierze miłości» (Foedus caritatis), aby przez to «ściślejsze stosunki łączyły wszystkie kongregacje, wzrastała prężność całego Zakonu, a kongregacje udzielały sobie wzajemnie pomocy, zwłaszcza odnośnie życia duchowego, wychowania młodzieży i rozwijania stosunków międzyludzkich» (por. DC 11).

4. Nasza kongregacja jest klerycka, a w jej pracach apostolskich pomagają w różnych dziedzinach także bracia współpracownicy, realizując w szczególny sposób powszechne kapłaństwo i poświęcając się apostołowaniu.

5. Zgromadzeni i wspólnie żyjący w kanoniach kanonicy i bracia współpracownicy tworzą kapituły, na których czele stoją przeorzy. Kapituły te jednakże nie stanowią domów niezależnych (sui iuris).

6. Wszystkie zaś domy wzięte razem tworzą kongregację, która podlega jurysdykcji i kierownictwu opata generalnego.

7. Zależnie od warunków geograficznych i potrzeb duszpasterskich wiele kapituł połączonych razem tworzy pewną całość, zwaną prowincją. Kieruje nią wyższy przełożony, zwany wizytatorem prowincji.

8. Kto pragnie wieść tego rodzaju życie kanonicze, zostaje włączony do naszej kongregacji przez złożenie ślubów i dzięki nim staje się naszym współbratem.

9. Nie jest przeszkodą dla jedności kongregacji, ani jakiejś rodziny kanoniczej, różnorodność obowiązków, jakie pełnią współbracia, tzn. kapłani i diakoni - ustanowieni wprost do posługiwania Ludowi Bożemu, bracia współpracownicy, jak ich u nas nazywamy, oraz oblaci, którzy zależnie od swych umiejętności i możliwości, pełniąc obowiązki jednych lub drugich, złączeni są szczególną więzią z pewną, określoną kanonią.

Zakon kanoników bowiem nie wyklucza żadnego rodzaju apostolstwa; co więcej, wraz z kultem liturgicznym uważa za swoje zadanie: głoszenie słowa Bożego, duszpasterstwo parafialne, kształcenie i wychowanie młodzieży oraz prace misyjne.

 

 

ROZDZIAŁ II

ŚWIĘTA LITURGIA I MODLITWA

 

«Wszyscy oni trwali jednomyślnie na modlitwie razem z niewiastami, Maryją, Matką Jezusa, i braćmi Jego» (Dz 1,14).

«Trwajcie gorliwie na modlitwie o ustalonej godzinie i porze dnia» (R 10).

 

10. «Wspólnoty kanoników... ukazują w specjalny sposób modlący się Kościół, bo są wtedy w pełni obrazem Kościoła wielbiącego Pana zgodnym głosem. Wspólnoty te spełniają zadanie współpracy przede wszystkim modlitwą w budowaniu i wzroście całego Mistycznego Ciała Chrystusowego oraz dobra Kościołów miejscowych» (LC 24).

11. Specjalnym zaś zleceniem Kościoła zostaliśmy powołani do wspólnej modlitwy ze współbraćmi (por. LC 17,28), a w miarę możności także z wiernymi świeckimi. Ale powinniśmy również wejść do swej celi i w ukryciu modlić się do Ojca (SC 12). Wspólna modlitwa winna wyrażać radości, nadzieje, prośby i obawy całej wspólnoty, i tak odpowiadać potrzebom współbraci. Dużą zaś pomocą do dobrej modlitwy jest skupienie i zachowanie milczenia.

12. Wszyscy profesi w naszej kongregacji są zobowiązani do wspólnego odmawiania liturgii godzin. Kto by zaś nie był obecny na wspólnym oficjum, ma je odmówić prywatnie.

013. Liturgię godzin w naszych domach należy odmawiać wspólnie, zgodnie z przepisami i starannie. Nikt nie może uważać się za zwolnionego z tego obowiązku, chyba że spełnia w tym czasie posługę duszpasterską lub zachodzi inna ważna przyczyna (SC 95).

014. Starajmy się, aby wierni brali z nami udział w oficjum, a przynajmniej w jego części.

15. Nie należy wprowadzać nowych form modlitwy w miejsce urzędowej modlitwy Kościoła powszechnego. W modlitwie liturgicznej bowiem modlimy się razem z Kościołem i za Kościół, a liturgia jest szczytem, do którego zmierza działalność Kościoła, i jednocześnie źródłem, z którego wypływa cała jego moc (SC 10).

16. Poświęćmy więcej czasu raczej na modlitwę myślną niż na inne modlitwy (ES 21). Wielką zaś pomocą w tej modlitwie będzie czytanie i rozważanie Pisma św. (ES 16), abyśmy objawione słowo Boże rozumieli coraz lepiej, posiedli je przez rozmyślanie i wyrażali je mową oraz obyczajami (OT 4).

017. Wszyscy powinniśmy przyswoić sobie metodę modlitwy myślnej i codziennie poświęcić jej odpowiedni czas, według zaleceń Dyrektorium Prowincjalnego.

18. Dla tych, którzy związali się ślubami zakonnymi, modlitwa jest lepszą i ważniejszą częścią ich działalności apostolskiej. Dlatego też trzeba, abyśmy łączyli kontemplację z miłością apostolską (PC 5). Wzrastając w umiłowaniu modlitwy, łatwiej odczuwamy obecność Boga w świecie, jak też coraz więcej odkrywamy w nim pobudek do wychwalania Boga i okazywania Mu wdzięczności przez wierne wypełnianie różnych obowiązków. Abyśmy zaś mogli lepiej oddać się modlitwie i zachować zdrowie fizyczne i psychiczne, nie należy przyjmować na siebie zbyt wiele ciężkich obowiązków.

019. Trzeba koniecznie łączyć w praktyce życie liturgiczne z potrzebami życia duszpasterskiego, tak aby można było wiernie zachować formę życia kanoniczego (PC 9).

020. W celu ustawicznego odnawiania naszego gorliwego dążenia do doskonałości, niech wszyscy współbracia odprawiają często jednodniowy dzień skupienia w naszym domu lub gdzie indziej, a raz w roku rekolekcje trwające około tygodnia. Sprawy te określi dokładniej Dyrektorium Prowincjalne.

21. Ośrodkiem oraz szczytem liturgii i modlitwy jest Eucharystia. W jej sprawowaniu kształtuje się i uwidacznia braterska jedność: «Ponieważ jeden jest chleb, przeto my, liczni, tworzymy jedno Ciało. Wszyscy bowiem bierzemy z tego samego chleba» (1 Kor 10,17). Dlatego powinniśmy wedle możliwości codziennie uczestniczyć w Ofierze eucharystycznej, przyjmować Najświętsze Ciało Chrystusa i adorować tegoż Pana obecnego w Sakramencie (por. kan. 663 § 2).

22. Ponieważ rodzina kanonicza najlepiej spełnia swoje obowiązki kapłańskie poprzez sprawowanie Ofiary eucharystycznej, dlatego starajmy się często odprawiać Mszę św. wspólnie. Łącząca nas więź miłości i posługiwania przejawia się najlepiej podczas koncelebrowanej Ofiary eucharystycznej, w której uczestniczy cała wspólnota zakonna, z zachowaniem jednak zupełnej swobody każdego kapłana do indywidualnego sprawowania Eucharystii (por. kan. 902).

023. Spośród prawnie dozwolonych formularzy mszalnych należy wybrać ten formularz, który wydaje się lepiej odpowiadać potrzebom i pożytkowi wiernych, i ułatwi im czynny udział w Najświętszej Ofierze (EM 47).

024. W odprawianiu Mszy św. nie wolno nikomu na własną rękę niczego dodawać, opuszczać, ani zmieniać (SC 22). Dlatego kapłanom winno leżeć na sercu, aby tak przewodniczyć w sprawowaniu Najświętszej Ofiary, by wierni wiedzieli, że biorą udział nie w jakimś prywatnym obrzędzie, ale w publicznym kulcie Kościoła, nad którym to kultem Chrystus powierzył władzę Apostołom i ich następcom (EM 45).

25. Wszyscy współbracia powinni wziąć sobie do serca, by odwiedzać Pana Jezusa obecnego w Najświętszym Sakramencie i osobiście Go adorować (PO 18).

026. Wszyscy nasi kapłani odprawiają Msze św. w intencji im wyznaczonej. Jednakże raz w miesiącu każdy może odprawić Mszę św. w intencji własnej, a także intencji braci współpracowników, z wykluczeniem jakiegokolwiek stypendium. We wszystkich naszych kanoniach należy dokładnie zachować przepisy prawa ogólnego i zarządzenia ordynariusza miejscowego odnośnie stypendiów mszalnych, odprawiania w przeciągu roku przyjętych intencji i dopuszczania obcych księży do ołtarza w naszych kościołach.

027. Msze św. fundacyjne można przyjmować tylko za pisemnym pozwoleniem wizytatora, z zachowaniem norm prawa ogólnego. Fundacje poczynione ustnie należy spisać w dwóch egzemplarzach, z których jeden przechowuje się w kanonii, a drugi w kurii generalnej (por. kan. 1306).

028. Należy prowadzić oddzielne księgi, w których zapisuje się dokładnie Msze św. fundacyjne, Msze św. nakazane przez Konstytucje i inne Msze św.

29. Za przyczyną Najsłodszej Bogurodzicy Dziewicy Maryi, «której życie jest wzorem dla wszystkich», nasi współbracia będą z każdym dniem robili większe postępy i przynosili coraz obfitsze owoce zbawienia (PC 25). Od zarania swego istnienia nasza kongregacja czci Najświętszą Maryję Pannę jako swoją szczególną opiekunkę i wzywa Ją pod wezwaniem «Matko Zbawiciela».

30. Do szczególnie polecanych nam pobożnych ćwiczeń należą nabożeństwa ku czci Matki Bożej: sobotnia Msza św., cząstka różańca, litania i uroczyście obchodzone Jej święta (por. kan. 663 § 4).

 

 

ROZDZIAŁ III

ŻYCIE WSPÓLNE BEZ WŁASNOŚCI

 

«Ci wszyscy, co uwierzyli, przebywali razem i wszystko mieli wspólne. Sprzedawali majątki i dobra i rozdzielali je każdemu według potrzeby» (Dz 2,44-45).

«Tak bowiem czytacie w Dziejach Apostolskich, że wszystko mieli wspólne i rozdawano każdemu według potrzeby» (R 4).

 

31. Składając ślub życia wspólnego bez własności, co jest formą naszego ubóstwa, pamiętajmy, że celem zupełnego wyrzeczenia się dóbr materialnych jest naśladowanie Chrystusa. Istotą więc ubóstwa jest wielkoduszność i samozaparcie, wyrażone rezygnacją z własności osobistej (PC 13 i ET 16), jak też akt miłości względem Boga w jedności z Chrystusem oraz akt ufności w Opatrzność Bożą. W ten właśnie sposób stajemy się niezależni od rzeczy tego świata, dając dowód, że całym naszym bogactwem jest tylko Bóg. Również św. Augustyn nakazał swoim kapłanom, aby nie mieli własności prywatnej, ale żyli ze wspólnego stołu, i żeby «ich wielkim i obfitym bogactwem był sam Bóg» (Sermo 355,2).

32. Ubóstwo w naszej kongregacji jest rozumiane jako życie wspólne bez własności. Wszyscy współbracia oddają wspólnocie swoje siły, zdolności i majątek, a otrzymują od niej to, czego potrzebują. Tak więc przez naszą profesję przyrzekamy Bogu, że niczego nie będziemy posiadać prawem własności osobistej, lecz wszystko będzie nam wspólne, i że będziemy tego używać dla dobra kongregacji i Kościoła pod kierownictwem przełożonych.

33. Przed pierwszą profesją współbracia mają przekazać, komu zechcą, zarząd swoim majątkiem i dowolnie zadecydować o jego używaniu i dochodach. Do zmiany tych decyzji z ważnej przyczyny potrzebna jest zgoda wizytatora, a do każdego zaś dysponowania rzeczami materialnymi powinni współbracia uzyskać pozwolenie przeora.

Cokolwiek współbrat uzyska własną przedsiębiorczością lub otrzyma za posługę czy pracę, jest własnością wspólnoty. Cokolwiek też otrzymuje tytułem pensji, zapomogi, ubezpieczenia czy emerytury, otrzymuje to dla swojej kanonii.

W naszej kongregacji mamy obowiązek zrzec się całkowicie dóbr doczesnych. Zrzeczenia tego dokonujemy przed profesją uroczystą z ważnością od chwili złożenia profesji, i w takiej formie, aby w miarę możności miało ono moc prawną także wobec władzy świeckiej. Przez złożenie profesji uroczystej tracimy zdolność prawną nabywania i posiadania, a to zaś, co nabywamy po zrzeczeniu się, należy do naszej wspólnoty.

34. Aby prowadzić życie wspólne bez własności, powinniśmy być ubodzy i w duchu, i w rzeczywistości, a skarby gromadzić w niebie. Aby zaś ubodzy na świecie mogli zauważyć pewne podobieństwo ich warunków życia z naszymi, trzeba nam unikać wszelkiego pozoru zbytku, nieumiarkowanego zysku i gromadzenia majątku, tak abyśmy potrafili spieszyć z pomocą potrzebom Kościoła i ubogim (PC 13).

35. Także na mocy powierzonego nam zadania pasterskiego, należy zastanowić się nad sposobem naszego życia w odniesieniu do ubogich i ich wysiłków do osiągnięcia sprawiedliwości społecznej (ET 18,18). Jedni są ubodzy w znaczeniu materialnym, inni w znaczeniu duchowym. I jednym, i drugim należy podać chrześcijańską odpowiedź. Trzeba też ludzi pouczać o sprawiedliwości społecznej, aby potrafili korzystać ze środków i form ustrojowych w celu osiągnięcia równości i sprawiedliwości w społeczeństwie (GS 73-76).

36. Chociaż nie jesteśmy żebrakami, to jednak powinniśmy stale badać naszą skłonność do używania pieniędzy, rzeczy należących do wspólnoty, wyjazdów na urlopy, do posiadania wyposażenia technicznego, bo na wspólnych dyskusjach, gdzie stawia się opór chciwości, kwitnie rzeczywiście życie ubogie. Wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za naszą wspólnotę, dlatego powinniśmy pomagać przełożonemu w pełnieniu woli Bożej i naśladowaniu Chrystusa (PC 13).

037. Na podróże, studia, narzędzia pracy niech przeorzy życzliwie przyznają odpowiednią sumę pieniędzy, zważywszy wpierw sprawę, tak aby współbracia, którzy dobrowolnie obrali ten rodzaj życia, mogli zawsze występować jako ludzie dojrzali.

038. Przełożeni niech się starają, aby przy budowaniu i wyposażaniu domów, mieć na uwadze stworzenie w nich odpowiednich warunków do modlitwy, pracy apostolskiej, nauki, duchowego odprężenia i przyjacielskiego współżycia współbraci. Ale też powinny być one zbiorowym świadectwem ubóstwa, zwłaszcza w środowisku ludzi prostych (PC 13).

039. Niech kanonie i prowincje chętnie udzielają z własnego majątku innym kanoniom naszej kongregacji i w ten sposób spieszą z pomocą Kościołowi w jego potrzebach (PC 13). Niech przeorzy okazują hojność, na jaką ich stać, w udzielaniu jałmużny ubogim.

40. Prawdziwe ubóstwo wymaga, aby każdy na swoim stanowisku czuł się podległy ogólnemu prawu pracy (PC 13), tak jak ludzie świeccy, żyjący z własnej pracy: «Kto nie chce pracować, niech też nie je» (2 Tes 3,10). Wspomnijmy także na słowa św. Ojca Augustyna: «Tylko niech się nie uważają za szczęśliwych jedynie dlatego, że znaleźli tu taki pokarm i odzienie, jakiego na świecie mieć nie mogli» (R 6).

 

 

ROZDZIAŁ IV 

CZYSTOŚĆ

 

«Chciałbym, żebyście byli wolni od utrapień. Człowiek bezżenny troszczy się o sprawy Pana, o to, jak by się przypodobać Panu» (1 Kor 7,32).

«Bóg bowiem, który mieszka w was, będzie i w ten sposób strzegł was przy waszej współpracy» (R 24).

 

41. Czystość podjęta dla Królestwa niebieskiego jest charyzmatem, wielkim darem Bożym, dobrowolnie przyjętym. Ona to daje nam wolność, abyśmy bardziej rozpalali się miłością do Boga i wszystkich ludzi (PC 12).

42. Bogu poświęcona czystość jest cnotą pozytywną, świadczy o miłości, dzięki której Boga wynosimy ponad wszystko. W sposób bardzo jasny i absolutny wskazuje ona na mistyczny związek, jaki łączy nas (Corpus Misticum) z naszą Głową-Chrystusem (Caput) oraz Oblubienicę-Kościół (Sponsa) z jej wiecznym Oblubieńcem-Chrystusem (Sponsus aeternus). Czystość ta przejmuje wewnętrznie człowieka, przekształca go i przenika do głębi całą jego istotę, nadając mu pewne tajemnicze podobieństwo do Chrystusa (ET 13).

43. Przez ślub czystości Bogu poświęconej «kanonicy regularni całkowicie należą do Chrystusa i niepodzielnym sercem służą Bogu i Jego ludowi» (DC 30). Ślub ten pociąga za sobą obowiązek życia w całkowitej wstrzemięźliwości w celibacie, a po złożeniu profesji wieczystej, czyni osobę niezdolną do zawarcia ważnego małżeństwa.

44. Czystość «sprawia, że wspólnoty istnieją, a te zaś powinny pomagać swoim członkom do zachowania tejże rady ewangelicznej» (DC 31). «Ponadto, niech wszyscy, a zwłaszcza przełożeni, pamiętają, że łatwiej jest zachować czystość, gdy wśród członków panuje prawdziwa miłość braterska w życiu wspólnym» (PC 12).

45. Niech współbracia nie zaniedbują środków naturalnych do zachowania czystości, które sprzyjają zdrowiu umysłu i ciała (PC 12); niech unikają przemęczenia, wyczerpania nerwowego, jak też i lenistwa.

 

 

ROZDZIAŁ V 

POSŁUSZEŃSTWO

 

«Moim pokarmem jest wypełnić wolę Tego, który Mnie posłał, i wykonać Jego dzieło» (J 4,34).

«Nie jak niewolnicy pod pręgierzem prawa przymuszani, ale jak ludzie wolni, w łasce Bożej formowani» (R 48).

 

46. Chrześcijańskie posłuszeństwo, zwłaszcza to, do którego jesteśmy zobowiązani ślubem według rady ewangelicznej, ma swe źródło w najwyższym posłuszeństwie samego Chrystusa, którego życie jest przedstawione w Nowym Testamencie jako ustawiczne pełnienie woli Ojca.

47. Normą posłuszeństwa wszystkich chrześcijan jest wola Ojca, która przejawia się w różny sposób, także przez znaki czasu. Dla nas zaś norma ta jest wyrażona w sposób szczególny i wyraźny autorytetem reguły i konstytucji oraz przełożonego, który «powinien czuć się szczęśliwy nie dlatego, że może rozkazywać, ale dlatego, że może innym służyć w miłości» (R 46). Papieżowi, jako najwyższemu przełożonemu, powinniśmy być posłuszni z racji ślubu posłuszeństwa (por. kan. 590 § 2).

48. Niech cała wspólnota stara się szukać woli Bożej w posłuszeństwie i spełnia ją. Wszyscy przeto jesteśmy zobowiązani w sumieniu do posłuszeństwa, jakkolwiek na różnych jesteśmy stanowiskach (por. DC 36).

49. Rozmowy przełożonych ze współbraćmi, prowadzone w szczerości i miłości, pomagają do szczerego posłuszeństwa i prowadzą do wolności i dojrzałości w Chrystusie. Tak właśnie nasze posłuszeństwo nie tylko nie umniejsza godności osoby ludzkiej, ale owszem, doprowadza ją do pełnej dojrzałości, pomnażając wolność dzieci Bożych (PC 14).

50. Rozmowy takie mogą się odbywać w różny sposób, głównie na kapitułach, które tak bardzo odpowiadają charakterowi Zakonu kanoników regularnych i są miejscem braterskiej współpracy dla wspólnego dobra (DC 39).

51. Wszyscy przeto mamy udział w sprawowaniu władzy: bądź to przez kolegialne decyzje w jakiejś sprawie, przewidziane prawem, bądź też przez podejmowanie braterskich, wspólnych inicjatyw. Tak więc jesteśmy współodpowiedzialni za życie Kościoła, kongregacji i naszej wspólnoty.

52. Przełożeni nasi otrzymaną od Boga przez posługę Kościoła władzę, powinni wykonywać w duchu służby, popierać wspólną inicjatywę i współpracę wszystkich współbraci oraz rozpalać ducha do prowadzenia naprawdę wspólnotowego życia. Zawsze jednak zachowują oni władzę w zakresie podejmowania rozstrzygnięć i wydawania poleceń (por. kan. 618).

53. Pamiętajmy, że tak z miłości braterskiej, jak i z obowiązku sumienia, wszyscy jesteśmy współpracownikami przełożonego (DC 38): «będąc posłuszni, litujecie się nie tylko nad sobą, ale także i nad nim» (R 47). Czynnym i odpowiedzialnym posłuszeństwem dopomagamy przełożonemu wykonując swoje obowiązki i powzięte przedsięwzięcia.

54. Ślub posłuszeństwa zobowiązuje do podporządkowania własnej woli prawowitym przełożonym, zastępującym Boga, gdy wydają polecenia zgodnie z Regułą i Konstytucjami (por. kan. 601).

55. Przełożeni mogą wydawać polecenia na mocy świętego posłuszeństwa. W takim wypadku kanonicy mają ciężki obowiązek wykonać polecenie. 

Przełożeni zaś niech się nie uciekają do tego formalnego nakazu na piśmie lub wobec dwóch świadków jak tylko w rzadkich wypadkach i poważnych okolicznościach.

 

 

ROZDZIAŁ VI

DUSZPASTERSTWO

 

«Ja przyszedłem po to, aby /owce/ miały życie i miały je w obfitości» (J 10,10).

«Nie chcę być zbawiony bez was» (św. Augustyn, Sermo 17,2).

 

56. Z istoty swej jesteśmy kapłanami, którzy uczestnicząc w kapłaństwie Chrystusowym, spełniają obowiązki kapłańskie prowadząc wspólne życie zakonne, aby tym lepiej posługiwać Ludowi Bożemu «dla budowania Ciała Chrystusowego», którym jest Kościół (DC 19).

57. Z istoty naszego Zakonu wynika, że wszystkie nasze siły poświęcamy na służbę zarówno tego Kościoła, który został nam powierzony, jak i Kościoła diecezjalnego, gdyż posiadamy szczególną zdolność przystosowywania się do pracy w Kościele partykularnym, jak wreszcie Kościoła powszechnego, będąc z całym oddaniem posłuszni Papieżowi (por. DC 20).

58. W pełnieniu świętej posługi duszpasterskiej w diecezjach, jako uczestnicy tego samego stanu duchownego, mamy obowiązek trzymać się dokładnie rozporządzeń biskupów i darzyć ich szczerą miłością (por. DC 21 i kan. 678).

59. Zadaniem kanoników regularnych jest w pierwszym rzędzie posługa kapłańska. Przeto jest naszym ścisłym obowiązkiem, aby z urzędu głosić słowo Boże Ludowi Bożemu, za niego się modlić i składać Najświętszą Ofiarę. Posługi duszpasterskie, jakie oddajemy Kościołowi, są głównie posługami naszych wspólnot kapłańskich, gdyż jesteśmy świadomi, że zespołowo (socio labore) pracuje się lepiej i owocniej. Ochoczo przyjęliśmy od Boga dany nam charyzmat życia wspólnotowego. Przeto powinniśmy się starać w naszej pracy apostolskiej wśród wiernych rozniecać i rozpowszechniać jego ducha, zależnie od miejscowych warunków, na wzór wspólnot Kościoła pierwotnego (EN 58). Tak więc współbracia starzy czy chorzy, bracia współpracownicy i inni pełniący rozmaite posługi, wszyscy mają swój czynny udział w pracy apostolskiej całej wspólnoty.

60. Do duszpasterstwa w parafiach powierzonych naszej kongregacji należy wyznaczyć współbraci odznaczających się wybitnymi przymiotami duszpasterskimi.

061. Zanim kto obejmie stanowisko duszpasterskie, ma być przedstawiony ordynariuszowi miejscowemu i przez niego zatwierdzony; jemu też podlega we wszystkich sprawach duszpasterskich. Do wizytatora zaś należy, po wysłuchaniu swej rady, wyznaczyć i przedstawić kandydata.

062. Nie zapominajmy, że w domach, gdzie powierzono nam duszpasterstwo, wszyscy razem powinniśmy się tej pracy poświęcić. Dlatego też to, co zostało powiedziane o kapitułach konwentualnych, ma tutaj jak najbardziej zastosowanie i powinno być wprowadzone w życie.

063. Do wizytatora należy rozgraniczyć dokładnie prawa i obowiązki tak przeora jak i proboszcza (z zach. kan. 678 i nn.).

64. Aby życie duchowe całej parafii przynosiło obfitsze owoce, proboszcz zasięgnie rady swoich współpracowników, współbraci czy wiernych świeckich kilka razy w miesiącu lub według zarządzenia ordynariusza miejscowego. Każdy podzieli się swoimi doświadczeniami, aby to, co najlepsze, można było wykorzystać dla duchowego dobra wiernych.

065. Starajmy się, aby w parafiach były zachowane zarządzenia diecezjalne i rozwijał się duch współpracy między nami a klerem diecezjalnym, zwłaszcza poprzez braterską pomoc, gościnność, szczerą przyjaźń i to wszystko, co może przyczynić się do pogłębienia harmonijnego współżycia.

066. Dyrektorium Prowincjalne powinno zawierać przepisy odnośnie długości urzędowania tych proboszczów i innych współbraci, którzy z konieczności żyją i pracują sami w parafiach. Należy także określić ich sposób życia kanoniczego.

67. Z wielką pieczołowitością staramy się także rozwijać naszą działalność apostolską wśród tych ludów, gdzie Kościół Chrystusowy nie zapuścił jeszcze swoich korzeni, poświęcając swe siły misjom, zgodnie z charakterem naszej kongregacji. W ten sposób względem nie-chrześcijan dajemy przepiękne świadectwo poświęcenia, miłości oraz jedności w Chrystusie (AG 40). W tym celu nasi współbracia modlitwą, a także - o ile to możliwe - i własną pracą starają się wspierać dzieło naszych misji i budzić powołania misyjne. Opat generalny i jego rada mają z wielką troską starać się ustawicznie o to, aby duch misyjny ogarnął całą naszą kongregację dla dobra Kościoła i całej ludzkości.

068. Placówka misyjna, która posiada przynajmniej trzy oddzielne domy, może być erygowana na region misyjny kongregacji. Zainteresowany wizytator powinien spieszyć regionowi z pomocą, posyłając tam personel i środki materialne. Na czele regionu misyjnego stoi wyższy przełożony, wybierany na kapitule prowincjalnej na sześć lat.

69. Na misje zagraniczne należy posyłać kapłanów lub braci współpracowników po ślubach uroczystych, jeżeli posiadają odpowiednie przymioty, zapał misyjny, dobre zdrowie i sami o to proszą.

70. W miarę możliwości należy starannie przygotować przyszłych misjonarzy do pracy także i w tych dziedzinach i zawodach, które w pewnych sytuacjach, czy naglących potrzebach mogą być pożyteczne w kształceniu umysłowym tubylców, w rzemiosłach lub zawodach technicznych.

071. Dla nadania większego rozmachu naszym misjom, kapituła prowincjalna, której misje podlegają, wybierze odpowiedniego współbrata na promotora misji, który będzie troszczył się o to wszystko, co odnosi się do misji. Pracuje on pod nadzorem wizytatora.

072. Obowiązkiem wyższego przełożonego misji jest czuwanie i troska o życie zakonne podwładnych, jak również o rozwój działalności misyjnej, jednak pod nadzorem ordynariuszy miejscowych. Raz w roku przeprowadzi z urzędu wizytację terenu misyjnego.

073. Statuty misyjne omawiają szczegółowo sprawy personalne, majątkowe oraz działalność duszpasterską misjonarzy.

 

 

ROZDZIAŁ VII

ŻYCIE WSPÓLNE

 

«Ojcze Święty, zachowaj ich w Twoim imieniu, które Mi dałeś, aby tak jak My stanowili jedno» (J 17,11).

«Abyście jednomyślnie mieszkali w domu i mieli jedną duszę i jedno serce skierowane ku Bogu» (R 3).

 

74. Życie wspólne, czyli apostolski sposób życia, jest jedną z głównych cech naszego Zakonu (por. DC 16). Święty Ojciec Augustyn bowiem założył klasztor w Hipponie przede wszystkim po to, aby zgromadzeni w nim kapłani świadczyli swoim życiem o misterium Kościoła i byli żywym odbiciem i świadectwem jego jedności.

75. W naszych więc wspólnotach łączymy się razem w Chrystusie jako rodzina szczególnego rodzaju. Wspólnota kanonicza nie jest tylko zwykłym związkiem ludzi, złączonych przyjaźnią czy wspólnym celem, ale jest to raczej braterskie zjednoczenie w wierze, oparte na fundamencie miłości nadprzyrodzonej: «Jakże słodka jest miłość, która sprawia, że bracia żyją razem» (św. Augustyn, En.in Ps 132,1).

76. Życie kanonicze jest szczególnym darem, jaki z łaski Bożej posiadamy dla większej chwały Bożej i budowania Kościoła Chrystusowego. Trzeba więc, abyśmy z gorliwością to życie prowadzili. Dzielmy się ze współbraćmi naszym czasem, zdolnościami i osiągnięciami w pracy; darzmy się wzajemnie przyjaźnią i życzliwością ludzi dojrzałych, a cała rodzina kanonicza niech obdarza tymi darami wszystkich ludzi w Kościele.

077. W szczerości, ewangelicznej prostocie i uprzejmości żyjmy ze sobą, uprzedzając się wzajemnie w okazywaniu szacunku i usłużności, jak przystało na rodzinę zgromadzoną w imię Pana. Szczególną troską otaczajmy współbraci w podeszłym wieku, chorych i przygnębionych.

078. Chorym należy zapewnić wszelką opiekę. Tam, gdzie jest to możliwe, chorzy współbracia będą przebywali w domu, pielęgnowani z łagodnością i miłością. Jeśli zaś okaże się to naprawdę konieczne, trzeba umieścić ich w szpitalu, gdzie współbracia będą troskliwie ich odwiedzali.

79. Starajmy się zawsze wiernie wypełniać różne postulaty przykazania miłości, które przyczyniają się do podtrzymywania braterskiej wspólnoty w wierze, jak: wzajemna pomoc, pełna dyskrecji troska o współbraci dręczonych różnymi zmartwieniami i wewnętrznymi trudnościami, chętna gotowość do podtrzymania współbraci na duchu, duch braterskiej usłużności, angażowanie się przy różnych zajęciach domowych, a przede wszystkim wzajemne, braterskie pojednanie.

080. W obcowaniu z innymi, tak w domu, jak i poza nim, pamiętajmy o słowach Apostoła: «Niech będzie znana wszystkim ludziom wasza wyrozumiała łagodność» (Flp 4,5), a całe nasze postępowanie niech będzie przykładem dojrzałości i powagi. Współbracia, którzy ze względów duszpasterskich lub z innych przyczyn żyją poza kanonią, niech utrzymują braterskie kontakty ze współbraćmi, aby zachować ducha życia wspólnego.

081. Ponieważ przyjmowanie posiłków jest ważną czynnością życia wspólnego i ma pewien charakter religijny, dlatego obecność wszystkich współbraci przy wspólnym stole jest wyrazem dobrze pojętego ducha rodzinnego i przyczynia się do jego rozwoju. Przeto, jeśli nie zachodzi ważna przeszkoda, przychodźmy wszyscy na wspólny posiłek, gdzie poprzez szczere rozmowy przy stole umacniają się więzy braterskiej miłości.

082. Każda prowincja powinna znaleźć jakiś sposób przekazywania wiadomości o tym, co dzieje się w naszych domach: czy to przez biuletyn, czy przez periodycznie rozsyłane listy urzędowe, lub coś w tym rodzaju. W ten sposób współbracia będą się interesowali sprawami prowincji i całej kongregacji ku silniejszemu zjednoczeniu serc i woli wszystkich. Każdy będzie mógł tam wyrazić swoje zdanie w sprawach może ważnych dla wszystkich, ale ostateczna decyzja należy do przełożonych. Szerzej omówi te sprawy Dyrektorium Prowincjalne.

83. Środki społecznego przekazu, jak: aparaty radiowe, telewizyjne czy instrumenty muzyczne, używane w pracy duszpasterskiej lub dla rozrywki, powinny być tak umieszczone i używane, aby nie przeszkadzały innym w pracy i nie zakłócały jedności wspólnoty. We wszystkich tych sprawach tak postępujmy, aby nie ucierpiał na tym duch życia zakonnego (por. kan. 666).

084. Normy, dotyczące dobrej organizacji życia we wspólnotach w odniesieniu do stosunków międzyludzkich, jak: wychodzenie z domu, odwiedzanie lub przyjmowanie krewnych i znajomych, podejmowanie podróży w granicach prowincji lub poza nią, powinny być ustalone w Dyrektorium Prowincjalnym.

085. Co się zaś tyczy gościnności, to wszystkich odwiedzających nasze kanonie należy uprzejmie i życzliwie przyjmować oraz godnie podejmować według zamożności kanonii. Bez zgody kapituły konwentualnej nikt nie może przebywać u nas przez dłuższy czas, jeśli nie należy do naszej kongregacji.

 

 

ROZDZIAŁ VIII

POKUTA

 

«Czas się wypełnił i bliskie jest królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię» (Mk 1,15).

«Ciało wasze ujarzmiajcie postami i wstrzemięźliwością w jedzeniu i piciu, o ile zdrowie pozwala» (R 4).

 

86. Ponieważ zakonnicy powinni więcej niż inni wierni oddawać się pokucie i umartwieniu (ES 22), aby dokładniej naśladować Pana Jezusa w Jego «wyniszczeniu» i w ten sposób łatwiej i skuteczniej dążyć do doskonałej miłości (PC 5), dlatego umartwiamy w sobie uczynki ciała, a dzięki świętości, którą zostaliśmy obdarzeni w Chrystusie, możemy się stawać człowiekiem doskonałym (PO 12).

87. Ćwiczymy się w cnocie pokuty, gdy codziennie wykonujemy nasze trudne obowiązki duszpasterskie, cierpliwie znosimy zmienne koleje i utrapienia życia, a zwłaszcza gdy z pogodą ducha przyjmujemy różne przykrości i niewygody życia wspólnego (P 3a; AA 16).

088. A ponieważ pokuta ma być nie tylko wewnętrzna i indywidualna, lecz także zewnętrzna i zbiorowa (SC 110), dlatego ćwiczymy nasze ciało przez pewne praktyki pokutne (P 3,c) i w miarę możności odprawiamy w naszych kanoniach wspólnotowe nabożeństwa pokutne.

89. Pismo św. poucza nas, że wszyscy często upadamy (Jk 3,2). Dlatego też chętnie i często przystępujmy do sakramentu pokuty (por. kan. 664).

090. Cała rodzina każdej kanonii ma się zgromadzić trzy razy w roku, a mianowicie: w wigilię Bożego Narodzenia, w Wielki Piątek i w wigilię uroczystości św. Ojca Augustyna, albo w odpowiednim dniu przed lub po tych dniach wyznaczonych, aby na tej kapitule odprawić akt pokuty według formuły zatwierdzonej przez Kościół.

091. W duchu pobożności należy także zachować przepisy kościelne prawa powszechnego i miejscowego o «dniach pokutnych». Sprawy te powinno omówić Dyrektorium Prowincjalne. Oprócz dni ustanowionych przez Kościół, Dyrektorium Prowincjalne wyznaczy jeszcze cztery dni w roku na szczególną pokutę.

 

 

ROZDZIAŁ IX

NIEKTÓRE OZNAKI ŻYCIA KONSEKROWANEGO

 

«Kto by chciał Mi służyć, niech idzie za Mną» (J 12,26).

«Niech nie będzie okazały wasz ubiór, ani też nie starajcie się podobać ubiorem, lecz dobrym postępowaniem» (R 19).

 

92. Na znak naszej konsekracji i jako wyraz ubóstwa nosimy nasz strój zakonny, uszyty zgodnie z przepisami Dyrektorium Generalnego (por. kan. 669 § 1).

093. Naszym strojem zakonnym jest czarna sutanna z podwójnymi rękawami i krótką pelerynką. Natomiast naszym strojem liturgicznym jest rokieta kanonicka, którą z szacunkiem ubieramy do sprawowania liturgii godzin. Poszczególne prowincje mogą ustalić w swoim Dyrektorium miejscowe zwyczaje odnośnie ubioru.

94. Chociaż ze względu na głoszenie Ewangelii i posługi duszpasterskie, zwłaszcza w parafiach, nasze domy kanonicze są otwarte dla wszystkich, to jednak trzeba się starać, aby domy te były też świadectwem pewnego oddzielenia od świata i znakiem życia konsekrowanego. 

Przeto, biorąc pod uwagę miejscowe warunki, część kanonii rezerwujemy dla wspólnoty (por. kan. 667 § 1), a jeśli to niemożliwe, to przynajmniej w pewnych godzinach dnia część kanonii będzie zarezerwowana tylko dla naszej wspólnoty zakonnej.

095. Podczas wspólnych rozmów ze współbraćmi trzeba rozważyć szczególne warunki danej kanonii i ustalić odpowiedni czas na modlitwę i pracę oraz na rekreację i odpoczynek.

096. Przeor zatroszczy się o to, aby powzięte postanowienia wprowadzić w życie, a tylko doraźnie, w drodze wyjątku zezwalać na ich zmianę.

 

 

ROZDZIAŁ X

OBLACI I CZŁONKOWIE HONOROWI

 

«Darmo otrzymaliście, darmo dawajcie» (Mt 10,8).

«Abyście swym postępowaniem szerzyli wszędzie miłą wonność Chrystusową» (R 48).

 

97. Zgodnie ze starodawnym zwyczajem naszej kongregacji, wolno dopuszczać do obowiązków, tak duchownych jak i świeckich, osoby nie związane ślubami z kongregacją. Nazywamy ich oblatami. Mogą to być zarówno księża jak i ludzie świeccy.

98. Oblaci, chociaż nie składają ślubów lecz tylko przyrzeczenia, mają obowiązek zachować czystość, posłuszeństwo i życie wspólne. Przeor, za zgodą wizytatora i kapituły danej kanonii, może przyjąć kogoś na oblata, byleby ta osoba odznaczała się pobożnością, czystością obyczajów, skromnością i zgodliwym usposobieniem.

099. Po upływie dwóch lat, za zgodą kapituły konwentualnej, może oblat złożyć na ręce przeora swoje przyrzeczenie. Akt ten należy sporządzić na piśmie i zachować w archiwum kanonii, a kopię w generalnym archiwum kongregacji.

Oblat, skoro otrzymał pismo o przyjęciu podpisane przez wizytatora, nie może być usunięty z kanonii bez wyraźnej zgody wizytatora i kapituły tej kanonii, w której przebywa.

W chorobie powinien być otoczony troską, a w przypadku śmierci ma prawo do modlitw, jakie u nas obowiązują.

100. Księża i ludzie świeccy, którzy pragną z nami ściślej współpracować, mogą być przyjęci na członków honorowych naszej kongregacji. To członkostwo honorowe jest wspólne całej Konfederacji Kanoników Regularnych św. Augustyna i obowiązują w tym względzie jedne Statuty Konfederacji, które należy dokładnie zachowywać.

101. Jest u nas zwyczaj, że osoby, które przez dłuższy czas w znacznym stopniu okazywały przywiązanie i życzliwość, obdarzane są dyplomami honorowymi, nadawanymi jedynie przez opata generalnego. Jeśli ktoś tego pragnie i uzna się za stosowne, można go także przyjąć na członka honorowego naszej kongregacji.

0102. W ten sposób związani z nami wierni uczestniczą w naszych dobrach duchowych, tak za życia jak i po śmierci, i są rzeczywiście duchowymi członkami naszej kongregacji.

0103. Kiedy przeor dowie się o śmierci członka honorowego, a związanego z tą kanonią, postara się o odprawienie jednej Mszy świętej za jego duszę. Nadto, powiadomi o śmierci kurię generalną, aby wszyscy współbracia dowiedzieli się o tym i modlili się za niego.

0104. Wszyscy jesteśmy zobowiązani modlić się za naszych dobrodziejów, żywych i umarłych, i codziennie polecać ich miłosierdziu Bożemu w modlitwach ustalonych w Dyrektorium Prowincjalnym.

0105. Jeśli ktoś z zasłużonych dla naszej kongregacji popadnie w biedę, pamiętajmy, że należy przyjść mu z pomocą nie tylko z tytułu miłości bliźniego, ale także sprawiedliwości. Tak samo jeśli rodzice któregoś ze współbraci popadną w biedę, nie powinni być pozbawieni naszej pomocy.

 

 

ROZDZIAŁ XI

MODLITWY ZA ZMARŁYCH

 

«Chcę, aby byli ze Mną tam, gdzie Ja jestem» (J 17,24).«Obmyci chrztem Chrystusowym, jesteśmy synami. Jesteśmy Synem, bo choć liczni, stanowimy jedno w Chrystusie» (św. Augustyn in Ps 122,5).

 

106. Ponieważ śmierć nie powinna zrywać naszych więzów miłości ze współbraćmi, z którymi za życia łączyło nas wspólne życie zakonne, dlatego też jeśli ktoś umrze z naszej kanonii, powinniśmy troskliwie i z miłością zająć się jego pogrzebem, odmówić oficjum za zmarłych i odprawić Mszę św. za jego duszę.

0107. Przeor bezzwłocznie powiadomi wizytatora o śmierci, a ten opata generalnego.

0108. Każdy kapłan odprawi trzy Msze św. za zmarłego ze swojej kanonii i tyleż za opata generalnego, jeśliby zmarł w okresie swego urzędowania. Za każdego naszego współbrata, także nowicjusza i oblata z innej kanonii naszej kongregacji, kapłani odprawią przynajmniej jedną Mszę św., a nie-kapłani i nowicjusze odmówią oficjum za zmarłych, o ile nie brali udziału we wspólnotowej, koncelebrowanej Mszy św.

0109. W kanonii, w której zmarł nasz współbrat, należy odprawić w pierwszą rocznicę jego śmierci jedną Mszę św., a jeśli możliwe, Mszę św. koncelebrowaną. Nadto pamiętajmy często we Mszy św. o naszym zmarłym współbracie.

0110. Co roku obchodzimy wspomnienie zmarłych współbraci i dobrodziejów naszej kongregacji oraz całej Konfederacji, i modlimy się za nich. Kapłani odprawią trzy Msze św., z których jedna, o ile to możliwe, powinna być koncelebrowana z udziałem całej rodziny kanoniczej.

111. Dnia 27-go stycznia obchodzimy rocznicę naszych ojców i matek, a 5-go września lub w najbliższy liturgicznie wolny dzień - w obu wypadkach - rocznicę naszych współbraci, krewnych i dobrodziejów naszej kongregacji. 

W te rocznice wszyscy odprawią uroczystą Mszę św. i odmówią oficjum za zmarłych, które zastąpi brewiarz dnia. Kapłani powinni aplikować za nich Mszę św., a nie-kapłani uczestniczyć w niej w tej samej intencji.

 

 

ROZDZIAŁ XII

BIBLIOTEKI I ARCHIWA

 

«Wy jesteście solą dla ziemi» (Mt 5,13).

«Błagam cię, niech pogańska filozofia nie będzie uczciwsza od naszej chrześcijańskiej» (św. Augustyn przeciw Julianowi 4,14).

 

0112. W każdej prowincji powinna być przynajmniej jedna biblioteka, zwłaszcza w kanonii, gdzie odbywają się studia. Nie powinno w niej brakować dzieł naszych autorów oraz dzieł dotyczących Zakonu i naszej kongregacji.

0113. Co roku kanonia przeznaczy odpowiednią sumę pieniędzy na zakup potrzebnych i starannie wybranych książek. Bibliotekarz powinien pilnie czuwać nad tym, aby książki były przechowywane w odpowiedni sposób, nie niszczały i nie były wynoszone z biblioteki.

0114. Gdy ktoś ze współbraci umrze, trzeba zabrać od niego książki, których używał i po odpowiedniej selekcji, umieścić je w bibliotece kanonii lub bibliotece prowincjalnej.

0115. Bardzo starannie należy przechowywać manuskrypty kanonii, oryginały dokumentów, przywileje, prawa i tytuły świadczące o prawnej własności tego wszystkiego, co posiada kanonia. Szczegółowe przepisy w tej sprawie poda Dyrektorium Prowincjalne.

0116. Trzeba sporządzić katalog wszystkich pism i dokumentów oraz księgę, w której zapisuje się dokumenty wyciągnięte przez kogoś z tegoż archiwum.

0117. Stare dokumenty lub te, których kanonia już nie potrzebuje, a zawierały coś pożytecznego dla prowincji, należy odesłać do archiwum prowincji. Ich odbitki fotograficzne trzeba złożyć w archiwum generalnym. Każda kanonia powinna mieć księgę, w której zapisuje się odesłane dokumenty i podaje ich opis.

0118. W każdej kanonii powinien być jeden współbrat piszący kronikę, czyli notujący ważniejsze wydarzenia domowe. Do tej księgi wpisuje się działalność osób, ważniejsze wydarzenia kanonii, zmiany zachodzące w budynkach itp. Kronikę przechowuje się w archiwum kanonii.

0119. Specjalnie wyznaczony prefekt głównego archiwum kongregacji uporządkuje i zaopatrzy w katalog wszystkie dokumenty publiczne, przywileje, indulty, listy apostolskie, konstytucje i to wszystko, co dotyczy publicznych spraw naszej kongregacji, w oryginale lub przynajmniej w autentycznej kopii, tak aby w razie potrzeby opat generalny mógł mieć je pod ręką.

 

 

 

CZĘŚĆ II

FORMACJA ŻYCIA KANONICZEGO

 

 

ROZDZIAŁ I

ZASADY FORMACJI KANONICZEJ

 

«Wy Mnie nazywacie Nauczycielem i Panem i dobrze mówicie, bo nim jestem» (J 13,13).«Dla wszystkich niech będzie wzorem dobrego postępowania» (R 46).

 

120. Formacja w ogólności zmierza do rozwoju całej osoby, aby mogła ona osiągnąć należytą dojrzałość, doskonałość w miłości i w ten sposób została odpowiednio przygotowana do pełnienia obowiązków kapłańskich.

0121. Sprawy odnoszące się do życia kanoniczego kandydatów i ich wychowania powinny odpowiadać zasadniczym dyrektywom Konstytucji i ogólnym normom Kościoła powszechnego. Zasadniczo te dyrektywy i normy są dokładniej i szczegółowiej wprowadzane w życie poprzez różne zarządzenia Konferencji Episkopatów i Dyrektorium poszczególnych prowincji. 

Wskazania Dyrektorium odnośnie metody wychowania w ogóle, a zwłaszcza odpowiedniej organizacji studiów, powinny być rozpatrywane na kapitułach prowincjalnych, tak aby zawsze były dostosowane do potrzeb miejsca i czasu.

0122. Zależnie od zdolności i wrodzonych przymiotów, współbracia powinni się kształcić w dyscyplinach humanistycznych, duchowych, naukowych i pastoralnych. Trzeba także dobrze ich zapoznać z panującymi obecnie obyczajami w społeczeństwie oraz sposobem myślenia i postępowania. Cała formacja więc powinna w sobie łączyć harmonijnie wszystkie elementy wychowawcze, tak aby to przyczyniało się do jedności życia kanoniczego (PC 18).

123. W wychowaniu chodzi nie tylko o same studia, ale głównie o ogólne ukierunkowanie kandydata, używając przy tym różnych metod, jak: rady, pouczenia, kierownictwo duchowe, dobry przykład, zajęcia praktyczne, pogadanki itp.

124. Odpowiednio do wieku, usposobienia i postępu w nauce kandydatów, trzeba wprowadzać ich stopniowo w życie kanonicze oraz zapoznawać z historią i charakterystycznymi cechami naszego Zakonu, co potem zostanie jeszcze poszerzone i pogłębione. Wszystko, co tu zostało powiedziane o wychowaniu do życia kanoniczego, odnosi się także do braci współpracowników.

125. Wszyscy powinniśmy podejmować poważne wysiłki, aby przez odpowiednio i starannie dobrane powołania zakonne następował wzrost Zakonu kanoników, odpowiadający także potrzebom Kościoła. Co się zaś tyczy budzenia powołań i wychowania, to wszyscy powinniśmy się czuć wewnętrznie do tego zobowiązani. Ale pamiętajmy też, że dobry przykład życia kanoniczego najlepiej pociąga księży, kleryków i młodzieńców do przyjęcia naszego sposobu życia (PC 24).

126. Dzieło budzenia i szukania powołań należy do działalności pasterskiej i katechezy Kościoła. Każda prowincja dokładnie rozważy sprawę powołaniową na kapitule prowincjalnej i to, co należałoby zrobić, umieści w swoim Dyrektorium Prowincjalnym.

 

 

ROZDZIAŁ II

WYCHOWAWCY

 

«I tak ustanowił Bóg w Kościele najprzód apostołów, po wtóre proroków, po trzecie nauczycieli...» (1 Kor 12,28).

«Przełożony powinien czuć się szczęśliwy nie dlatego, że ma władzę rozkazywać, ale dlatego, że może innym służyć w miłości» (R 46).

 

127. Ponieważ wszyscy razem tworzymy naszą kongregację, pamiętajmy, że każdy z nas jest odpowiedzialny za wychowanie. Przeto przełożony postara się na czas o wychowawców i tak zorganizuje życie zakonne w kanonii, aby była ona odpowiednia na dom formacyjny alumnów. Współbracia zaś niech pamiętają, że wszyscy powinni czynnie pomagać w wychowaniu. Magistrów należy wybierać spośród kapłanów po ślubach uroczystych. Mają oni być starannie przygotowani przez gruntowne wykształcenie, duszpasterskie doświadczenie oraz szczególne wyrobienie duchowe i pedagogiczne. Niech ochoczo i z pokorą dźwigają ciężar obowiązków wychowawcy z głębokim poczuciem odpowiedzialności przed Kościołem i kongregacją.

128. Jest rzeczą wskazaną, aby przy wyznaczaniu kandydata na magistra profesów, poczynić jakieś konsultacje wśród współbraci po ślubach uroczystych. Dyrektorium Prowincjalne będzie mogło ustalić sposób przeprowadzania takich konsultacji.

129. Magistrzy powinni się starać o wprowadzanie kandydatów w pełne życie wspólne i ducha naszej kongregacji. Zwrócą także baczną uwagę na każdego z nich pod względem charakteru, zdolności umysłowych i zalet, a zwłaszcza będą się starali przyjść im z pomocą w dziedzinie duchowej.

130. Pamiętajmy, że z istoty swej wszyscy ludzie są stworzeniami, które stopniowo i powoli robią postępy, i to tak dalece, że chociaż i przez Chrystusa, i mocą ślubów zakonnych zostaliśmy powołani do naśladowania Boga Ojca w Jego doskonałości, to jednak nigdy tej doskonałości nie osiągniemy. Dlatego też nie trzeba ani się dziwić, ani załamywać z powodu naszych niedoskonałości. Na drodze więc wychowania alumnów niech wychowawcy mają to przed oczyma i w sercu swoim.

0131. Magistrzy alumnów, nowicjuszy i profesów każdej prowincji, mając na względzie wychowanie kandydatów, powinni co jakiś czas spotykać się razem, aby ustalić wspólne metody wychowania. Powinni także brać udział w zjazdach regionalnych czy krajowych, na których są omawiane zagadnienia formacji zakonnej. Niech się starają również zdobywać i pogłębiać swoją wiedzę z dziedziny życia zakonnego, duchowego i pedagogiki.

0132. Niekiedy może pomagać magistrowi małe grono współbraci, z którymi ustali on program wychowania. Można również zapraszać z zewnątrz specjalistów, którzy nie należą do naszej wspólnoty.

0133. Jest zasadą ogólnie przyjętą, że magister tak nowicjuszy, jak i profesów ma być wolny od innych obowiązków. Jeśli zachodzi potrzeba, np. większa ilość nowicjuszy czy profesów lub słabe zdrowie magistra, należy dodać magistrowi socjusza, kapłana po ślubach uroczystych, który będzie mu pomagał w spełnianiu obowiązków. Decyzja w tej sprawie należy do wizytatora czy wyższego przełożonego, po uprzednim wysłuchaniu swojej rady i magistra.

 

 

ROZDZIAŁ III

FORMACJA HUMANISTYCZNA

 

«Niech wasza mowa będzie: Tak, tak; nie, nie. A co nadto jest, od Złego pochodzi» (Mt 5,37).

«Niech wznoszą swe serce w górę, a ziemskich próżności nie szukają» (R 7).

 

134. Mądrze zaplanowana formacja kandydatów, którzy pragną prowadzić życie kanonicze, powinna uwzględniać w pierwszym rzędzie należyte kształcenie dojrzałości człowieka i jego walorów należących do sfery uczuciowej (OT 11).

135. Kandydaci, mający w przyszłości pełnić posługi kapłańskie w naszej kongregacji, powinni oddawać się także studiom literackim, naukowym i technicznym w tym celu, aby wykształcenie ogólne pomogło im sprawować należycie tego rodzaju posługi. Niech studiują też nauki antropologiczne, aby lepiej poznać człowieka i jego naturę.

136. Kto posiada szczególne uzdolnienia w jakiejś dziedzinie świeckiej, powinien mieć możność ich rozwijania, oddając się - o ile to możliwe - studiom specjalistycznym. Zawsze jednak ma to być robione za zgodą wizytatora i jego rady, i z myślą wykorzystania go w pracy kapłańskiej, tzn. dla dobra Kościoła i kongregacji.

0137. Dyrektorium każdej prowincji bliżej określi warunki tej formacji.

0138. Należy przypomnieć tu tekst Soboru Watykańskiego II: «Studia alumnów należy tak zorganizować, aby je mogli kontynuować bez przeszkody gdzie indziej, jeśliby obrali sobie inny stan życia» (OT 3).

 

 

ROZDZIAŁ IV

FORMACJA DUCHOWA I ZAKONNA

 

«Duch przenika wszystko, nawet głębokości Boga samego» (1 Kor 2,10).

«O tyle ma ktoś Ducha Świętego, o ile kocha Kościół Chrystusowy» (św. Augustyn In Joan. Ev. tr 32,8).

 

139. Skoro każdy chrześcijanin przez chrzest został powołany i zobowiązany do prowadzenia czynnego życia duchowego, które jest owocem łaski, to tym bardziej zakonnik, który przez konsekrację zakonną otrzymuje obfitsze owoce chrztu świętego (LG 44).

140. Przez cały okres formacji należy starać się szczególnie poznać, czy kandydaci nadają się do życia wspólnego, opartego na wierze i miłości. Powinno się im wyjaśnić rady ewangeliczne, dobra i obowiązki życia wspólnego, wprowadzić ich nie tylko teoretycznie, ale i praktycznie w życie kanonicze w całej pełni, aby sami doświadczyli, na czym polega życie wspólne bez własności, posłuszeństwo wobec przełożonych, czystość i inne dobra duchowe, oraz aby umiłowali pracę zespołową (socium laborem) w duszpasterstwie.

141. Ponieważ nasz Zakon z natury swej łączy ściśle, wewnętrznie i nierozerwalnie praktykowanie rad ewangelicznych z kapłaństwem, dlatego sprawy duszpasterskie powinny zawsze być dla nas zachętą do pogłębiania życia duchowego i zakonnego.

0142. Aby więc wychowanie nie było zbyt teoretyczne, magister będzie starał się przygotować kandydatów bardziej bezpośrednio do życia i zajęć, jakie podejmą w przyszłości.

143. Kandydaci powinni starać się o ducha modlitwy i pielęgnować zarówno modlitwę osobistą (prywatną), jak i modlitwę wspólną według myśli Kościoła i zwyczaju naszej kongregacji. Niech w imieniu Kościoła sprawują codziennie liturgię godzin i czynnie uczestniczą w Ofierze eucharystycznej (por. kan. 663 § 2-3).

144. Niech się także ćwiczą w różnych praktykach życia wewnętrznego, jak: czytanie duchowne, rozważanie Pisma św., wewnętrzne skupienie, rachunek sumienia itp.

145. Wychowanie zakonne i duchowe powinno się odbywać stopniowo. Kandydatów trzeba stopniowo przeprowadzać z ich trybu życia na świecie do właściwego nam życia zakonnego. Tak samo stopniowo mają się wyrzekać tego wszystkiego, co nie jest związane z Królestwem Bożym. Niech oddają się praktykom życia kanoniczego, ale najpierw trzeba im je objaśnić, aby potem mogli je chętnie spełniać.

146. Dla dobra życia wspólnego, pracy kapłańskiej i braterskiego posługiwania, niech alumni nauczą się cenić te cnoty, które u ludzi cieszą się większym uznaniem i odznaczają sługę Chrystusowego i ucznia św. Augustyna. A cnotami tego rodzaju są: miłość braterska, wzajemna pomoc, pokora, cierpliwość i duch ochoczy do służenia innym (OT 11).

147. Od samego początku należy wpajać kandydatom prawdy o tajemnicy Kościoła, aby w pokornej i synowskiej miłości złączeni z Zastępcą Chrystusa, a po przyjęciu święceń kapłańskich, trwając przy swoich biskupach jako godni zaufania współpracownicy, dawali świadectwo owej jedności, która pociąga ludzi do Chrystusa.

148. Trzeba także wychowywać ich w duchu wzajemnej odpowiedzialności za całą kongregację, której kanoniczy charakter powinni poznać i wprowadzać w życie.

149. Magister będzie starał się dokładnie i systematycznie pouczać kandydatów o wszystkim, co stanowi dziedzictwo naszego Zakonu, jak: Reguła św. Augustyna, Konstytucje i Zarządzenia czyli Dyrektorium Generalne, Dyrektorium (Prowincjalne), nasza historia i duchowość. Niech się również stara, aby kandydaci doświadczali sposobu życia zakonnego i interesowali się tym wszystkim, co w obecnych czasach należałoby zrobić w naszej kongregacji.

0150. Młodzi powinni mieć możność uczestniczenia w zjazdach naszej konfederacji. Tak więc można by tam delegować jednego lub kilku z każdej prowincji, a ci potem zreferują współbraciom cały przebieg zjazdu. Podobnie w okresie wakacji - o ile tylko to możliwe - młodzi mogą się udać do innej prowincji lub kongregacji skonfederowanej, aby się uczyć obcego języka i podtrzymać większą jedność Zakonu. Wreszcie, między młodzieżą różnych prowincji powinna być utrzymywana wymiana korespondencji, aby w ten sposób mogła się ona dzielić ze sobą swoimi zainteresowaniami, doświadczeniami, osiągnięciami lub pomóc w czymś swoim współbraciom. Wszystko to powinno się odbywać pod roztropnym nadzorem przełożonych.

 

 

ROZDZIAŁ V

FORMACJA NAUKOWA I PASTORALNA

 

«Dobry pasterz daje życie swoje za owce» (J 10,11).

«Dla oświecenia ludzi niech przygotują światło Słowa prawdy» (św. Augustyn Sermo 46,1).

 

151. Całe kształtowanie naszych studentów-kanoników powinno zdążać do tego, aby na wzór Pana naszego Jezusa Chrystusa, Kapłana i Pasterza, wyrabiali się oni na prawdziwych duszpasterzy. Niech więc zgłębiają tajemnicę zbawienia, której punktem centralnym jest sama osoba Chrystusa i Jego dzieło. Niech przygotowują się bardzo starannie do posługi Słowa, sprawowania kultu i uświęcania, aby - stawszy się sługami wszystkich - pozyskali jak najwięcej ludzi dla Chrystusa (OT 4). 

Kształcenie studentów, przygotowujących się do przyjęcia święceń, jest regulowane prawem ogólnym i programem studiów (ratio studiorum) naszej kongregacji (por. kan. 659,3).

0152. Nie należy zaniedbywać zagadnień specjalistycznych z tych dziedzin nauki, które są bardzo ważne i aktualne w niektórych krajach. Mając więc na względzie potrzeby Kościoła i prowincji, magistrzy będą pilnie się starali, o ile to do nich należy i jest możliwe, aby poszczególnych kleryków specjalizować w tych gałęziach duszpasterstwa, które w przyszłości mogliby lepiej obsłużyć.

0153. Do kompetencji wizytatora należy, po wysłuchaniu swej rady, czuwać nad formacją naukową i pastoralną zgodnie z dyrektywami w tej sprawie Stolicy Świętej i Konferencji Episkopatu. Tam, gdzie prowincja nie posiada środków do prowadzenia takich studiów, młodzież nasza będzie posyłana na inne uczelnie, byleby tylko zadbano o jej formację do życia kanoniczego.

154. Formacja pastoralna powinna uwzględniać także pracę apostolską prowadzoną zespołowo, tak aby poszczególni współbracia, prowadzący życie kanonicze i pełniący swoje obowiązki zespołowo, dawali świadectwo życia wspólnego i wspólnej pracy.

0155. Ćwiczenia pastoralne, jak zebrania duszpasterskie, czy lekcje pokazowe nie mogą być uważane za zbędne, bo odbywające się poza studiami, albo za pozostawione każdemu do własnego uznania, ale naprawdę należą one do istoty formacji i programu nauczania. Dyrektorium każdej prowincji powinno przewidywać tego rodzaju dalsze i bliższe przygotowanie duszpasterskie.

0156. Przyszłych duszpasterzy trzeba zachęcać do brania udziału w zebraniach duszpasterskich i liturgicznych. Biorący w nich udział powinni potem zreferować innym wszystko, o czym mówiono i co postanowiono.

0157. Jeśli gdzieś Konferencja Episkopatu wymaga, aby klerycy przed święceniami kapłańskimi pracowali przez jakiś czas jako diakoni, to w Dyrektorium Prowincjalnym powinno się umieścić odpowiednie dyrektywy w tej sprawie.

158. Ponieważ, zgodnie z charakterem naszego Zakonu, należy w najwyższym stopniu troszczyć się o świętą liturgię, dlatego klerycy powinni być troskliwie i starannie w tym kierunku kształceni, by w nabożeństwach liturgicznych i innych świętych obrzędach, w których Lud Boży wyraża swoją wiarę, potrafili przewodniczyć i lud do nich zachęcać.

159. Zależnie od uzdolnień i potrzeb Kościoła, bracia współpracownicy powinni brać udział w kanoniczej pracy apostolskiej kapłanów, a nawet na misjach. Do tego udziału należy ich starannie przygotować i stale dokształcać.

 

 

ROZDZIAŁ VI

CIĄGŁOŚĆ FORMACJI

 

«Jeżeli będziecie trwać w nauce mojej, będziecie prawdziwie moimi uczniami» (J 8,31).

«Daj, Boże, abyście w duchu miłości zachowali wszystkie te przepisy» (R 48).

 

160. Starajmy się ciągle rozwijać, pogłębiać i doskonalić nasze życie kanonicze i działalność apostolską, tak pod względem duchowym, jak też umysłowym i pastoralnym. Przełożeni powinni stworzyć odpowiednie warunki dla tego rodzaju formacji, właściwej poszczególnym współbraciom, zależnie od ich postępów w życiu zakonnym. Bez trudności trzeba dać im sposobność odprawienia rekolekcji, czas potrzebny na duchowe odprężenie i możność brania udziału w zebraniach poświęconych zagadnieniom naukowym i duszpasterskim.

0161. Każda prowincja będzie się starała zachęcić w odpowiedni sposób współbraci do ciągłego doskonalenia się, tak pod względem umysłowym jak i duchowym. Dokładniej omówi to Dyrektorium Prowincjalne.

0162. Księża i diakoni, którzy pełnią obowiązki duszpasterskie lub pomagają w parafiach, powinni brać udział w zebraniach duszpasterskich organizowanych dla kleru diecezjalnego na tematy duszpasterskie i inne.

0163. Każda kanonia powinna posiadać bibliotekę dostatecznie wyposażoną w książki znanych autorów, także współczesnych, i w periodycznie ukazujące się komentarze katechetyczne, homiletyczne i pastoralne.

0164. Przełożeni powinni przez pewien czas otoczyć troskliwą opieką młodych współbraci, którzy już ukończyli studia i otrzymali święcenia kapłańskie. Należy dać im sposobność do brania udziału w zebraniach duszpasterskich, omawiających sprawy duszpasterskie oraz innych pożytecznych kursach prowadzonych przez specjalistów.

0165. Wizytatorzy, po wysłuchaniu swojej rady i wychowawców (profesorów), powinni starać się - o ile to możliwe - aby młodzi współbracia, posiadający dobre usposobienie, wyrobienie duchowe i zdolności, byli wysyłani na studia w wyższych uczelniach i na różne fakultety na uniwersytetach. Tak wykształceni w różnych dziedzinach współbracia będą potem mogli dzielić się swoją wiedzą z innymi i służyć im pomocą.

 

 

ROZDZIAŁ VII

DOMY FORMACJI

 

«Dom swój zbudował na skale» (Mt 7,24).

«W klasztorze żyjącym» (R 2).

 

166. Tam, gdzie jest to możliwe, należy zakładać seminaria lub kolegia, do których będzie się przyjmować młodzieńców, którzy prowadząc życie wspólne z nami, będą się przygotowywali do kapłaństwa lub do służby braterskiej jako bracia współpracownicy. Trzeba jednak zawsze i starannie troszczyć się o to, aby młodzi byli umieszczani w odpowiednich domach zakonnych, gdzie otrzymają należyte, staranne wychowanie i wykształcenie.

167. Należy do kompetencji opata generalnego, za zgodą jego rady, udzielanie pisemnego zezwolenia na otwarcie nowicjatu, określanie szczególnych warunków dotyczących życia nowicjackiego oraz wyznaczanie któregoś z domów kongregacji na miejsce nowicjatu.

168. Aby lepiej zaradzić niektórym potrzebom wychowawczym nowicjuszy, opat generalny może pozwolić, aby zespół nowicjuszy przebywał przez pewien czas w innym domu kongregacji przez niego wyznaczonym.

169. Wreszcie w poszczególnych przypadkach i na zasadzie wyjątku, opat generalny za zgodą swojej rady ma władzę zezwolić, aby kandydat odbył ważnie nowicjat nie w domu nowicjatu, ale w innym domu kongregacji, pod kierunkiem jakiegoś doświadczonego kanonika po ślubach uroczystych, który pełni rolę zastępcy magistra nowicjuszy (por. kan. 647 § 2).

0170. Profesi po ślubach czasowych aż do zakończenia czasu probacji mają przebywać w tych kanoniach, w których odpowiednio jest ułożone wszystko, co dotyczy studiów, ćwiczeń duszpasterskich i innych niezbędnych warunków dla należytej formacji alumnów. Klerycy po ślubach uroczystych powinni przebywać w tych samych kanoniach przynajmniej aż do święceń kapłańskich.

0171. Odnośnie zarówno wstępnej probacji, jak i nowicjatu i profesorium, należy wybrać dla nich domy mające odpowiednią ilość współbraci, tak aby mogły one służyć kształtowaniu życia umysłowego i duchowego kleryków.

 

 

ROZDZIAŁ VIII

POSTULAT I NOWICJAT

 

«Miłowałem Izraela, gdy jeszcze był dzieckiem» (Oz 11,1).

«Nade wszystko, bracia najmilsi, miłujcie Boga, a następnie i bliźniego» (R 1).

 

172. Młodzieńcy, którzy pragną prowadzić z nami życie kanonicze, powinni odbyć przez pewien czas wstępną próbę. Ta wstępna próba nazywa się u nas postulatem. Można go odbyć w którymkolwiek domu kanoniczym. Postulantów należy przyjąć uprzejmie w gościnę zgodnie z tradycją naszej kongregacji.

173. Postulat, czyli wstępna próba, nie jest jeszcze początkiem życia zakonnego, ani przyjęciem do rodziny kanoniczej. Polega on zaś na tym, że przez ten czas kandydat jest blisko związany z rodziną kanoniczą, tak że i on, i Zakon mają sposobność do lepszego poznania się i zastanowienia nad jego zdatnością do życia wspólnego. Jeśli zajdzie potrzeba, postulant może nadal wykonywać swój zawód lub rzemiosło na świecie.

0174. Dyrektorium Prowincjalne określi czas trwania postulatu i jego sposób odbywania.

0175. W kanonii, gdzie odbywa się wstępna probacja, powinno być prowadzone normalne życie wspólne. Po wysłuchaniu zdania wizytatora lub wyższego przełożonego regionu, przeor wyznaczy kapłana kanonika, który będzie troszczył się o postulanta i ułoży dla niego program zajęć stosowanie do aktualnych potrzeb.

176. Ogólną zasadą w przeprowadzeniu selekcji kandydatów, postulantów czy nowicjuszy w czasie ich probacji (postulatu) powinna być zawsze stanowczość, którą trzeba się kierować, choćby była bardzo mała liczba współbraci.

177. Bardzo starannie należy rozpoznawać dobrą intencję kandydatów, ich zdatność duchową, moralną, umysłową i zawodową (techniczną) odnośnie obowiązków, jakie będą pełnić, odpowiednie zdrowie fizyczne i psychiczne, zdatność do naszego życia wspólnego i ogólna postawa każdego kandydata i jego postęp w cnocie. Niech przełożeni czuwają również nad tym, aby kandydaci nie byli obciążeni jakąś przeszkodą kanoniczną (por. kan. 645 § 3).

0178. Byłoby rzeczą bardzo pożyteczną, gdyby magistrzy - o ile następują po sobie w okresie wychowawczym - informowali się o postępach w nauce i charakterach kandydatów. Dyrektorium każdej prowincji może podać dokładne przepisy w tej sprawie.

0179. Kiedy kandydat prosi o przyjęcie go do Zakonu, kapituła konwentualna rozważy jego zdatność, tzn. należytą dojrzałość fizyczną, uczuciową i duchową. Prawo zaś dopuszczania do nowicjatu, przedłużania nowicjatu, ale nie ponad sześć miesięcy, należy do wizytatora lub wyższego przełożonego regionu po wysłuchaniu opinii kapituły konwentualnej i swojej rady. Do nich też należy wyznaczenie daty rozpoczęcia nowicjatu, który będzie trwał przez jeden rok.

0180. Na początku nowicjatu zwykło się odprawiać rekolekcje. Jednakże trzeba je dostosować do wieku i poziomu umysłowego kandydatów.

0181. Magister powinien rozmawiać z poszczególnymi nowicjuszami, pomagać im, by z jak największą swobodą mogli przed nim otworzyć swoje sumienie.

0182. Czas nowicjatu powinien być wypełniony także odpowiednimi zajęciami domowymi, tak aby nowicjusze, wyzbywszy się idealizmu, dobrze zrozumieli słowa św. Pawła Apostoła: «Kto nie chce pracować, niech też nie je» (2 Tes 3,10). Niech kochają dom zakonny jak swój własny; niech pod okiem magistra oddają się nauce przedmiotów humanistycznych, duchowych i naukowych dla pełnego rozwoju całej osobowości człowieka.

0183. Dla pełnego ukształtowania i ćwiczenia się nowicjuszy, mogą oni spędzić poza domem nowicjackim jeden albo kilka okresów praktyki wychowawczej, zgodnie z duchem życia kanoniczego (wg normy kan. 648 § 2).

184. Nowicjat do ważności powinien trwać dwanaście miesięcy spędzonych we wspólnocie nowicjatu, z zachowaniem przepisu n.169 (por. kan. 648 § 1). Nieobecność w domu nowicjatu ponad trzy miesiące, czy to ciągła, czy przerywana, powoduje nieważność nowicjatu, z zachowaniem przepisu n. 0183. Nieobecność przekraczająca piętnaście dni powinna być uzupełniona (por. kan. 649).

185. Pod koniec nowicjatu zbiera się kapituła konwentualna, na której magister przedstawia wszystko, co może być pożyteczne do wydania właściwego sądu o każdym nowicjuszu, tj. o jego zdatności do złożenia profesji, jego charakterze, życiu duchowym, kanoniczym życiu zakonnym i o jego postępach w nauce. Do kompetencji wizytatora lub wyższego przełożonego regionu należy dopuszczenie do pierwszej profesji, po wysłuchaniu opinii kapituły konwentualnej i swojej rady (por. kan. 656).

0186. Pod koniec nowicjatu, przed złożeniem ślubów czasowych, nowicjusz powinien znów odprawić ćwiczenia duchowne w sposób zwyczajny lub inny, ustalony przez przeora i magistra, tak aby mógł on lepiej przygotować się do aktu konsekracji. Te ćwiczenia duchowne powinny trwać przynajmniej pięć dni.

187. Za zezwoleniem wizytatora lub wyższego przełożonego regionu, pierwsza profesja może być antycypowana, ale nie ponad piętnaście dni (por. kan. 649 § 2).

188. Gdyby nowicjusz znalazł się na łożu śmierci, przeor kanonii może mu dać pozwolenie na złożenie ślubów zakonnych. Jeśliby potem nowicjusz wyzdrowiał, to ten brakujący okres formacji uzupełni w nowicjacie.

 

 

ROZDZIAŁ IX

PROBACJA I ŚLUBY UROCZYSTE

 

«Ale wy też świadczycie, bo jesteście ze Mną od początku». /J 15,27/

«Daj Boże, abyście w duchu miłości zachowali wszystkie te przepisy». /R 48/

 

189. Po zakończeniu nowicjatu, zaczyna się okres probacji, w ciągu którego włączeni do naszej kongregacji nowi współbracia są związani na pewien czas ślubami czasowymi.

190. Tak więc po ukończeniu nowicjatu, współbracia mogą być dopuszczeni do złożenia ślubów czasowych na trzy lata, a po upływie tego czasu, do profesji uroczystej.

191. Jeśli zaś uzna się za stosowne, wizytator lub wyższy przełożony regionu może przedłużyć okres pierwszej, trzyletniej profesji, tak jednak, by okres, w którym nasz współbrat jest związany ślubami czasowymi, nie przekroczył dziewięciolecia (por. kan. 657 § 2).

0192. O ćwiczeniach duchownych, jakie należy odprawić przed przedłużeniem ślubów czasowych, zadecyduje wizytator lub wyższy przełożony regionu, po wysłuchaniu zdania przeora kanonii i magistra.

193. Śluby należy składać w obecności wspólnoty zakonnej i według własnej formy naszej kongregacji. Z urzędu śluby przyjmuje opat generalny, wizytator, wyższy przełożony regionu lub przeor kanonii, osobiście lub przez delegata.

194. Przez cały okres probacji, który trwa od ukończenia nowicjatu aż do ślubów uroczystych, profesi pod kierownictwem magistra powinni gruntowniej i z pełną świadomością przekonywać się o swoim powołaniu zakonnym oraz dokładniej poznawać obowiązki i zadania z niego płynące.

195. Przede wszystkim należy wysoko cenić osobiste zaangażowanie w życie zakonne i wzajemną współpracę wszystkich współbraci.

196. Przełożeni niech pilnie się starają, aby do profesji uroczystej dopuszczać tylko tych, którzy - oprócz wymaganego wieku - mają dobre zdrowie, odpowiedni charakter i dostateczne walory dojrzałości do prowadzenia naszego sposobu życia zakonnego. Jeśli zajdzie potrzeba, to takie sprawy, jak: stan zdrowia, cechy charakteru i dojrzałości mogą być poddane badaniom u specjalistów, z zachowaniem przepisu kanonu 220.

0197. Ponieważ - zgodnie z powyższymi wymogami - profesja uroczysta nabiera teraz całej swej mocy, powinien poprzedzić ją odpowiedni okres bezpośredniego przygotowania, które ma być jakby drugim nowicjatem. To intensywniejsze przygotowanie duchowe trwa co najmniej przez miesiąc. Dyrektorium Prowincjalne poda odpowiednie wskazówki odnośnie miejsca na to przygotowanie, jak i omówi inne warunki związane z jego praktycznym zorganizowaniem.

198. Prawo do przedłużania profesji czasowej lub niedopuszczania do następnej profesji należy do wizytatora lub wyższego przełożonego regionu, po wysłuchaniu opinii kapituły konwentualnej i swojej rady.

0199. Jeżeli zaś kandydat nie zostanie dopuszczony do przedłużenia ślubów lub do profesji uroczystej, nie należy go po prostu usunąć z Zakonu, ale trzeba mu udzielić pomocy, na jaką stać, tak aby na świecie nie był pozbawiony zupełnie środków do życia.

200. Opat generalny, za zgodą swojej rady, ma prawo dopuszczania do profesji uroczystej współbrata, który zostanie mu przedstawiony przez wizytatora lub wyższego przełożonego regionu. Ten zaś po zasięgnięciu opinii kapituły konwentualnej, na której sam jest obecny, i po uzyskaniu głosu stanowczego (votum deliberativum) swojej rady, osądzi czy współbrat ma być przedstawiony opatowi generalnemu jako kandydat do ślubów uroczystych.

201. Prawo dopuszczania do święceń należy do wizytatora lub wyższego przełożonego regionu, za zgodą swojej rady.

202. Formuła ślubów czasowych i uroczystych.

W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. 

Ja, NN., postanowiłem stanowczo poświęcić się w sposób doskonalszy Panu Bogu na chwałę i naśladować całym moim życiem Chrystusa Pana. Dlatego w obecności moich współbraci, na ręce twoje, Najprzewielebniejszy Opacie Generalny NN., (lub: Przewielebny NN., w zastępstwie Najprzewielebniejszego Opata Generalnego NN.) obiecuję, przyrzekam i ślubuję na trzy lata (rok, dwa... lub: uroczyście aż do śmierci): posłuszeństwo w naśladowaniu Chrystusa, czystość dla Królestwa Bożego i życie wspólne bez własności według Reguły św. Augustyna i Konstytucji Kanoników Regularnych Laterańskich. Oddaję się tej kongregacji całym sercem (przy ślubach uroczystych: na zawsze), abym za łaską Ducha Świętego, przy pomocy Najświętszej Maryi Panny, za wstawiennictwem świętych z Zakonu Kanoników i przy pomocy współbraci mógł osiągnąć miłość doskonałą w służbie dla Boga i Kościoła.

 

 

ROZDZIAŁ X

BRATERSKIE UPOMNIENIE I WYSTĄPIENIE Z KONGREGACJI

 

«Miłość... nie pamięta złego». /1 Kor 13,5/

«To... należy przestrzegać, kierując się miłością do człowieka, a nienawiścią do występków». /R 28/

 

203. Braterskie upomnienie powinno być jednym z aktów miłości bliźniego. Przy udzielaniu zaś upomnień należy zachować normy podane w Ewangelii przez Chrystusa (Mt 18,15) i w Regule św. Augustyna, Ojca naszego. Przeto nie należy donosić przełożonym wykroczeń współbraci, zanim nie wyczerpało się wszystkich innych środków zaradczych, opartych na miłości braterskiej.

204. Współbratu, który ma jakieś trudności z powołaniem, wizytator może za zgodą swojej rady zezwolić na przebywanie poza kanonią, jednak nie dłużej niż rok, chyba że chodzi o ratowanie zdrowia, odbycie studiów lub wykonywanie apostolatu w imieniu Zakonu (por. kan. 665 § 1).

205. Współbrat, który bezprawnie przebywa poza kanonią z zamiarem uwolnienia się spod władzy przełożonych, winien być usilnie nakłaniany i wspomagany, aby wrócił (por. kan. 665 § 2). 

W czasie nieobecności w kanonii traci on głos czynny i bierny.

206. Gdyby doszło do eksklaustracji, należy zachować kanony: 686 i 687.

207. Kto po upływie czasu profesji chciałby odejść z kongregacji, może ją opuścić (por. kan. 688 § 1).

Na prośbę profesa ślubów czasowych, który z ważnej przyczyny pragnie opuścić Zakon, indultu odejścia może udzielić opat generalny, za zgodą swojej rady (por. kan. 688 § 2).

208. Profesi po ślubach uroczystych nie powinni prosić o indult odejścia z kongregacji, jak tylko z bardzo poważnych przyczyn rozważonych wobec Pana. W tym względzie należy dokładnie zachować kanony: 691, 692 i 693.

209. Jeśli zajdzie konieczność wydalenia któregoś profesa, należy zachować wszystko, co jest zawarte w kanonach 694-704.

210. Względem współbraci, którzy w jakikolwiek sposób znaleźli się poza naszą kongregacją, winniśmy zachować sprawiedliwość i ewangeliczną miłość.

 

 

 

CZĘŚĆ III

ZARZĄD KONGREGACJI

 

 

ROZDZIAŁ I

KAPITUŁA GENERALNA

 

211. Najwyższym autorytetem w naszej kongregacji jest kapituła generalna, której władza zwyczajna (potestas ordinaria) rozciąga się na wszystkie osoby i cały majątek kongregacji.212. Głównym zadaniem kapituły generalnej jest: szukać woli Bożej względem naszej kongregacji i jej zadań, jakie ma do spełnienia w Kościele; strzec dziedzictwa kongregacji, jakim jest: jej natura, cel, duch i charakter oraz zdrowe tradycje (por. kan. 578); popierać zgodną z tym dziedzictwem przystosowaną odnowę, starać się odpowiednimi środkami o ożywienie ducha i zapału apostolskiego, dokonać wyboru opata generalnego, załatwiać ważniejsze sprawy oraz wydawać normy, które winni wszyscy zachowywać (por. kan. 631 § 1).

Aby zaś to wszystko osiągnąć, konieczna jest współpraca wszystkich współbraci, zarówno w przygotowaniu duchowej atmosfery, w jakiej ma pracować kapituła, jak i w doprowadzeniu obrad do osiągnięcia oczekiwanych rezultatów oraz w wiernym wypełnianiu dekretów i norm uchwalonych na kapitule.

213. Nadto do kapituły generalnej należy: badać i czuwać nad poziomem i rozwojem życia całej kongregacji, wybierać oficjałów kurii generalnej, wydawać dekrety i interpretować je dla całej kongregacji; erygować lub znosić prowincje czy regiony po uprzednim zasięgnięciu opinii zainteresowanej kapituły prowincjalnej; uchwalać taksy na kurię generalną i ustalić limity nadzwyczajnych wydatków; zapoznać się ze sprawozdaniami ekonoma generalnego i wizytatorów oraz załatwiać inne przedłożone jej sprawy. Kapituła generalna może też dokonywać zmian w Konstytucjach, o ile dwie trzecie głosujących wyrazi na to zgodę. Jednakże zmiany te muszą być zatwierdzone przez Stolicę Świętą, do której należy także autentyczna interpretacja Konstytucji.

214. Kapituła generalna całej kongregacji zbiera się co sześć lat. Opat generalny zaś, za zgodą swojej rady i po zasięgnięciu opinii wizytatorów, ma prawo zwołać dla ważnej przyczyny nadzwyczajną kapitułę generalną w okresie sześciolecia.

0215. Opat generalny i jego rada mają prawo i obowiązek starać się o przygotowanie kapituły generalnej w stosownym czasie. Na rok przed kapitułą generalną i przed odbyciem się jeszcze kapituł prowincjalnych powinna być rozesłana do współbraci lista spraw większej wagi celem ich rozpatrzenia, jak również zarys organizacji przyszłej kurii generalnej i przewidywane koszty jej utrzymania. Także miejsce i czas na kapitułę generalną wyznacza opat generalny po wysłuchaniu swojej rady. Przy wyborze opata generalnego kapituła generalna uwzględnia przeprowadzoną uprzednio konsultację ze wszystkimi współbraćmi kongregacji, którzy złożyli śluby uroczyste.

216. Prawo do udziału w kapitule generalnej i głos na wszystkich jej sesjach mają: 

- z urzędu: opat generalny, wikariusz generalny, wizytatorzy i wyżsi przełożeni regionów; 

- z wyboru: delegaci wybrani według instrukcji Dyrektorium Generalnego. Liczba członków z wyboru nie może być mniejsza niż liczba członków z urzędu.

0217. Delegatami na kapitułę generalną będą dwaj współbracia z każdej prowincji, a jeden z każdego regionu. Mają to być profesi po ślubach uroczystych. 

0218. Na sześć miesięcy przed kapitułą generalną opat generalny powinien podać wszystkim kanoniom termin i miejsce kapituły, aby współbracia, którzy chcieliby jej przedłożyć jakieś sprawy na piśmie, mogli na czas je przesłać. Przynajmniej na trzy miesiące przed kapitułą generalną każdy wizytator prześle do opata generalnego sprawozdanie z minionego sześciolecia, zatwierdzone przez swoją radę.

219. Jeśli z ważnej przyczyny ktoś nie może wziąć udziału w kapitule, powinien wyjaśnić to listownie. Ci, którzy są członkami kapituły generalnej z urzędu, a nie mogliby przypadkiem wziąć w niej udziału, mogą pisemnie mianować na swoje miejsce delegata z prawem głosu, po uprzednim zasięgnięciu opinii swojej odpowiedniej rady, tj. generalnej, prowincjalnej czy regionalnej - zależnie od przypadku. 

Jeśli zaś chodzi o delegata wybranego przez region czy prowincję, który nie może być na kapitule, wtedy na kapitułę generalną pojedzie ten współbrat, który w głosowaniu miał po nim największą ilość głosów.

0220. Do opata generalnego należy starać się pilnie, aby wszystko było należycie przygotowane do pomyślnego przebiegu kapituły generalnej, zwłaszcza jeśli chodzi o liturgię i porządek spraw, które mają być na niej rozważane i załatwiane.

0221. W dzień kapituły generalnej wszyscy ojcowie kapitulni zbierają się w sali kapitulnej. Po odmówieniu modlitwy przez opata generalnego, kanclerz odczyta nazwiska wszystkich mających prawo do udziału w kapitule. Poda także przyczyny, dla których niektórzy nie przybyli oraz nazwiska ich zastępców.

0222. Na początku kapituły opat generalny odczyta sprawozdanie, sporządzone wspólnie ze swoją radą, o stanie duchowym i materialnym kongregacji. Kopie tego sprawozdania należy przedtem wręczyć wszystkim ojcom kapitulnym.

0223. Po odczytaniu sprawozdania i dyskusji nad nim przystępuje się do wyboru opata generalnego. Potem następuje w swoim czasie wybór doradców opata generalnego, ekonoma generalnego, prokuratora generalnego oraz delegata i jego zastępcy do prymasowskiej rady konfederacji. Ci wszyscy są wybierani na sześć lat, tj. do następnej kapituły generalnej.

0224. Przed rozpoczęciem wyborów opat generalny ustępuje ze swego urzędu. Razem z nim ustępuje rada generalna, wikariusz generalny, ekonom generalny i prokurator generalny. Przewodniczącym zaś przy wyborze nowego opata generalnego jest najstarszy profesją pośród obecnych wizytatorów.

0225. Kanclerzem kapituły generalnej będzie dotychczasowy sekretarz opata generalnego. Jego obowiązkiem jest wiernie spisywać akta kapituły generalnej w specjalnej księdze. Księga ta będzie zawsze u opata generalnego.

0226. Teraz należy przystąpić do wyborów przez tajne głosowanie, w którym wyborcy wpisują nazwisko kandydata na specjalnych kartkach (schedulae). Przewodniczący sprawdza wobec wszystkich, czy liczba kartek zgadza się z liczbą obecnych wyborców. Jeśli się okaże, że kartek jest więcej lub mniej niż ojców kapitulnych, wówczas kartki należy zniszczyć, a głosowanie powtarzać tak długo, aż wybór będzie kanonicznie prawidłowy. Gdy liczba kartek okaże się równa liczbie wyborców, wtedy dwaj skrutatorzy, najmłodsi wiekiem na kapitule, otworzą kartki i jeden z nich odczyta głośno imię i nazwisko wybranego, a kanclerz je zapisze.

0227. Przy wyborze opata generalnego wybór będzie kanonicznie ważny, jeśli kandydat otrzyma dwie trzecie głosów. Jeśliby zaszła potrzeba, należy w ten sposób przeprowadzić trzy głosowania. Gdyby zaś i wówczas nikt nie został wybrany, trzeba zrobić przerwę, aby ojcowie kapitulni mogli się naradzić. Po tej przerwie następują dalsze głosowania, w których ten zostanie ważnie wybrany, kto otrzyma więcej niż połowę głosów. Głosowanie powtarza się tak długo, aż osiągnie się przepisaną większość. Jednakże gdyby tych głosowań było bardzo dużo, wtedy po każdych trzech należy zrobić przerwę.

228. Po dokonaniu wyboru, jeśli wybrany jest obecny, przewodniczący zapytuje go, czy wybór przyjmuje. Jeśli odpowie negatywnie, to głosowanie trzeba powtórzyć. Jeśli zaś wybrany jest nieobecny, kapitułę należy zawiesić, wysłać natychmiast wiadomość do elekta i czekać na jego odpowiedź. Gdyby sam przewodniczący został wybrany (na opata generalnego), wtedy przewodniczenie obejmuje następny najstarszy profesją wizytator.

0229. Po wyborze i wyrażeniu zgody elekta, przewodniczący sporządza dekret wyboru tymi słowami: «Stwierdzamy, że wybrany na Opata Generalnego Ks. NN. otrzymał ... głosów. Ja NN. niniejszy dekret wyboru potwierdzam i podpisuję».

230. Następnie przewodniczący przekazuje elektowi urzędową pieczęć opata generalnego i odtąd wszyscy mają go traktować jako opata generalnego naszej kongregacji. Po złożeniu wyznania wiary, jak tego wymaga kan. 833 § 8, opat generalny udziela wszystkim współbraciom pocałunku pokoju i serdecznie wszystkim błogosławi.

0231. Przy innych wyborach na kapitule generalnej wymagana jest - w pierwszych trzech głosowaniach - absolutna większość głosów (maioritas absoluta), tj. więcej niż połowa wszystkich głosów. W czwartym zaś głosowaniu wystarczy względna większość (maioritas relativa) według norm naszego własnego prawa.

0232. Po należytym załatwieniu wszystkich spraw na kapitule, opat generalny przemówi krótko do ojców kapitulnych. Kanclerz zaś odczyta listę współbraci zmarłych w ostatnim sześcioleciu, a następnie opat generalny ogłosi zakończenie kapituły generalnej.

0233. Należy sporządzić pisemne streszczenie aktów kapituły generalnej i jak najszybciej przesłać je wszystkim współbraciom.

 

 

ROZDZIAŁ II

OPAT GENERALNY

 

234. Podobnie jak poprzez śluby wszyscy poświęciliśmy się Bogu i w tej świętej wspólnocie stanowimy jedno ciało, tak też powinniśmy uznawać nad sobą jedną głowę, a mianowicie opata generalnego, przełożonego całej kongregacji, któremu należy się od nas szczere posłuszeństwo i szacunek. Ma on być promotorem życia kanoniczego dla dobra kongregacji i całego Kościoła oraz gwarantem jedności pośród różnorodności prowincji.

235. Opat generalny posiada jurysdykcję zwyczajną (iurisdictio ordinaria) w zakresie wewnętrznym i zewnętrznym odnośnie wszystkich osób, kanonii i prowincji, z zachowaniem praw wizytatorów i wyższych przełożonych regionów. Władzę tę powinien sprawować zgodnie z przepisami prawa kanonicznego i naszych Konstytucji.

236. Opatowi generalnemu zastrzega się władzę sądowniczą w poważniejszych sprawach. Sprawy te będzie on rozstrzygał razem ze swoją radą. Jeżeli zajdzie ważna przyczyna, ma też prawo przenosić współbraci z jednej prowincji do drugiej, po uprzednim wysłuchaniu zdania zainteresowanych wizytatorów. Do jego kompetencji należy także - za zgodą swojej rady - zatwierdzanie wizytatorów, wyższych przełożonych i innych przełożonych wybranych na kapitule prowincjalnej. Jeśli zaś osobiście bierze udział w kapitule prowincjalnej, wtedy sam może zatwierdzić dokonany wybór.

0237. Stąd też już w początkach swego urzędowania powinien odwiedzić nasze kanonie, aby poznać współbraci i samemu dać się poznać wszystkim współbraciom. Właściwą zaś wizytację kanoniczną przeprowadzi sam osobiście lub przez inną osobę w odpowiednim dla niego czasie albo kiedy będzie się tego domagała jakaś prowincja, region czy kanonia.

238. Urząd opata generalnego będzie trwał przez sześć lat. Wybór może być powtórzony na następnych kapitułach generalnych. Do ważności wyboru na urząd opata generalnego wymaga się, aby współbrat był po ślubach uroczystych przynajmniej od piętnastu lat. Wybrany na to stanowisko otrzymuje tym samym (ipso facto) tytuł opacki.

0239. O ile jest to możliwe, opat generalny powinien być wolny od wszelkich innych urzędów, aby z całą swobodą mógł się oddać pracy dla dobra i rozwoju kongregacji.

240. Opat generalny może zrezygnować ze swego urzędu bądź wobec kapituły generalnej, bądź też wobec członków rady generalnej, ale w tym ostatnim przypadku potrzebne jest potwierdzenie Stolicy Apostolskiej.

241. Gdyby w okresie urzędowania opat generalny zmarł lub sam zrezygnował, wtedy wikariusz generalny od razu przejmuje to stanowisko jako przeor kongregacji aż do najbliższej kapituły generalnej, która powinna być zwołana przez radę (generalną) w ciągu trzech miesięcy w celu wybrania nowego opata generalnego.

242. To, co zostało powiedziane o śmierci opata generalnego, odnosi się także do jego nieuleczalnej choroby lub innej poważnej przyczyny, odnośnie której decyzję podejmie rada generalna razem z wizytatorami. W wypadku konieczności usunięcia opata generalnego z urzędu, wydanie ostatecznej decyzji należy do Stolicy Świętej.

0243. Na sekretarza opat generalny wybiera - według swego uznania - kanonika kapłana po ślubach uroczystych.

0244. Opat generalny ma swoją siedzibę w domu wybranym przez kapitułę generalną na kurię, w którym prowadzi się regularne życie wspólne. Dom ten powinien być należycie wyposażony we wszystkie środki potrzebne do życia i pracy, i nie może być uzależniony od żadnej prowincji. Fundusze więc na jego utrzymanie czerpie się z opłat (taksy) płaconych na kurię generalną przez wszystkie prowincje z uwzględnieniem też zawartego w tej sprawie układu między opatem generalnym, a kanonią, w której on rezyduje.

0245. Po zakończeniu swojej kadencji, opat generalny będzie mógł zamieszkać w kanonii, którą sobie wybierze za zgodą wizytatora, byleby nie był to dom, w którym rezyduje aktualny opat generalny.

 

 

ROZDZIAŁ III

RADA OPATA GENERALNEGO

 

246. Opat generalny ma do pomocy swoją radę, złożoną w miarę możności z przedstawicieli całej kongregacji. Z radą tą omawia on sprawy większej wagi.

247. Rada składa się z czterech kapłanów po ślubach uroczystych, którzy odznaczają się umiłowaniem swojej kongregacji, roztropnością i doświadczeniem życiowym.

248. Oprócz wypadków określonych prawem powszechnym lub własnym, opat generalny zwołuje radę, kiedy uzna to za stosowne lub gdy wymaga tego załatwienie jakiejś sprawy.

0249. Co roku opat generalny powinien zebrać - w dogodnym czasie oraz w różnych prowincjach lub regionach - wizytatorów, wyższych przełożonych regionów i przedstawiciela z Anglii i z Karaibów, aby wraz z nimi i ze swoją radą rozpatrzyć sprawy duchowe i doczesne całej kongregacji. Ci wszyscy tworzą poszerzoną radę generalną, która winna być uważana za organ animacyjny kongregacji. Rada ta ma za zadanie określać to, co zaleca Dyrektorium Generalne n. 215, rozważać i przygotować to, co jest konieczne albo pożyteczne dla formacji i promocji życia kanoniczego, a także przewidywać i realizować - według potrzeb - wymianę współbraci między prowincjami lub regionami.

0250. Do kompetencji poszerzonej rady generalnej należy prawo wyboru trzech kanoników, którzy będą kandydatami na urząd opata prymasa konfederacji. Należy zachować w tym względzie Statuty Konfederacji (SCF 20,1).

0251. Tam, gdzie prawo wymaga obecności całej rady generalnej, a jeden z jej członków nie może przypadkiem wziąć udziału, wówczas tego doradcę generalnego może zastąpić ktoś inny, kto ma prawo uczestniczenia w poszerzonej radzie generalnej.

0252. Gdy rada omawia sprawy jakiejś prowincji, zainteresowany wizytator ma prawo brać udział w rozpatrywaniu tych spraw osobiście lub może wysłać kapłana jako swego zastępcę. Sam zaś opat generalny i jego rada mogą wezwać wizytatora lub jego delegata celem wspólnego omówienia tego rodzaju spraw. Wszyscy biorący udział w tych debatach mają takie samo prawo głosu jak i doradcy.

0253. Oprócz przypadków określonych w prawie ogólnym, opat generalny potrzebuje zgody swojej rady w następujących sprawach: 

1) przy zatwierdzaniu wizytatorów i innych wyższych przełożonych, jeśli opat generalny osobiście nie bierze udziału w kapitule prowincjalnej;

2) przy mianowaniu doradcy opata generalnego poza kapitułą generalną, jeśli zachodzi potrzeba;

3) w interpretacji zarządzeń kapituł generalnych;

4) przy zatwierdzaniu akt kapituł prowincjalnych;

5) przy nominacji prokuratora generalnego poza kapitułą generalną, jeśli poprzednik umarł lub zrezygnował; tak samo przy nominacji ekonoma generalnego poza kapitułą generalną;

6) przy nominacji komisarza dla jakiejś kanonii lub prowincji, gdy trzeba zaradzić poważnym trudnościom lub zapobiec wielkiemu złu, a przeor lub wizytator okazuje się do tego niezdolny;

7) przy usuwaniu przeorów, po wysłuchaniu zdania zainteresowanego wizytatora i jego rady;

8) przy nakładaniu specjalnych taks, poza tymi, które zostały już uchwalone na kapitule generalnej;

9) przy rozstrzyganiu sporu, kiedy wizytator lub członkowie jego rady uważają, że wynik jakiegoś głosowania na kapitule szkodzi dobru prowincji i z tej racji odnoszą się do opata generalnego;

10) przed rozpoczęciem procesów sądowych;

11) przy przejściu współbrata po ślubach uroczystych z naszego do innego zakonu, albo też przy przejściu do stowarzyszenia świeckiego lub stowarzyszenia życia apostolskiego, zanim jeszcze sprawa zostanie przedłożona Stolicy Apostolskiej;

12) przy sprzedaży majątku, zawieraniu kontraktów, zaciąganiu pożyczek przekraczających połowę sumy ustalonej przez prawo powszechne;

13) przy erygowaniu lub znoszeniu kanonii zgodnie z normą prawa powszechnego, po zapoznaniu się ze zdaniem zainteresowanej kapituły czy rady prowincjalnej;

14) przy wyrażaniu zgody na dalsze pełnienie funkcji przeorów po ich trzech trzechleciach na tym stanowisku;

15) przy decydowaniu, po uprzednim wysłuchaniu zdania wizytatorów, czy należy zwołać nadzwyczajną kapitułę generalną;

16) przy dopuszczaniu do profesji uroczystej;

17) przy zatwierdzaniu Dyrektorium Prowincjalnego lub Regionalnego.

0254. Rada opata generalnego ma głos doradczy w następujących sprawach;

1) przy mianowaniu, jeśli uzna się za wskazane, nadzwyczajnego wizytatora, który by w zastępstwie opata generalnego przeprowadził wizytację w przypadkach określonych naszym prawem w nr. 0237, lub też w przypadkach, kiedy to w prowincji powstają trudności, których wizytator ze swoją radą nie może rozwiązać;

2) przy nominacji zastępcy postulatora generalnego, jeśli zachodzi potrzeba;

3) przed przyjęciem abdykacji doradców opata generalnego i innych urzędników kurii generalnej;

4) przed przyjęciem abdykacji wizytatora lub wyższego przełożonego;

5) przy wyborze miejsca na kapitułę generalną.

 

 

ROZDZIAŁ IV

URZĘDY KURII GENERALNEJ

 

255. W skład kurii generalnej wchodzą: opat generalny, doradcy opata generalnego, ekonom generalny, prokurator generalny, postulator generalny lub wicepostulator, o ile jest, i sekretarz opata generalnego.

256. Z grona czterech doradców tworzących radę opata generalnego, opat generalny wybiera sobie jednego, który będzie pierwszym doradcą i równocześnie wikariuszem generalnym.

0257. Kiedy opat generalny jest nieobecny, sprawy bieżące prowadzi wikariusz generalny. W urzędowaniu pomagają mu, podobnie jak opatowi generalnemu, doradcy opata generalnego. Gdy i wikariusz generalny jest nieobecny, wówczas funkcje zastępcze sprawuje starszy profesją doradca opata generalnego.

258. Ekonoma generalnego wybiera kapituła generalna na lat sześć. Stanowisko to można łączyć z funkcją doradcy opata generalnego. Jego obowiązkiem jest zarządzanie majątkiem kurii generalnej pod kierownictwem opata generalnego (por. kan. 636 § 1), troska o utrzymanie tejże kurii oraz zbieranie opłat z poszczególnych prowincji.

0259. Co roku ekonomowie prowincjalni złożą sprawozdanie ze swej działalności ekonomowi generalnemu, a ten z kolei złoży sprawozdanie z administracji kurii generalnej i wszystkich prowincji opatowi generalnemu i jego radzie.

0260. Prokuratora generalnego wybiera kapituła generalna na okres sześciu lat. Powinien on rezydować w Rzymie, a jego obowiązki można łączyć z funkcjami doradcy opata generalnego.

0261. Do jego obowiązków będzie należało załatwianie spraw kongregacji, poszczególnych domów i osób w Kurii Rzymskiej oraz ochrona naszych praw i przywilejów.

0262. Wyboru postulatora lub wicepostulatora dokonuje się według Statutów Konfederacji (SCF 46,2).

 

 

ROZDZIAŁ V

PROWINCJE I REGIONY

 

263. Cała kongregacja dzieli się na prowincje, złożone z wielu kanonii czyli kapituł. Na czele prowincji stoją przełożeni, zwani wyższymi przełożonymi, wizytatorami lub przełożonymi prowincjalnymi. Wszystkie prowincje posiadają osobowość prawną.

264. Główna racja, przemawiająca za tworzeniem prowincji, jest następująca: pokrewieństwo i ścisły związek kanoników regularnych z Kościołami będącymi w obrębie tej samej Konferencji Episkopatu jakiegoś kraju, mając na względzie wspólne pochodzenie i tradycje. Nadto za utworzeniem prowincji może przemawiać: położenie geograficzne, racje narodowościowe, potrzeby skłaniające kanonie do szukania oparcia i wzajemnej pomocy, konieczność lub większa łatwość w zdobywaniu powołań zakonnych.

265. Erygowanie lub znoszenie prowincji, albo też łączenie ich dokonuje się na kapitule generalnej.

266. Wewnętrzną strukturę prowincji należy przystosować do miejscowych warunków życia i wymogów duszpasterskich, przy zachowaniu zasadniczych elementów życia zakonnego. Dlatego też powinno się sporządzić Dyrektorium Prowincjalne, w którym byłyby określone te specyficzne dla każdej prowincji warunki i potrzeby.

267. Gdzie są przynajmniej trzy domy z dostateczną ilością współbraci, mogących prowadzić pełne życie kanonicze, tam można erygować tzw. region, byleby kanonie te tworzyły pewnego rodzaju całość i wykazywały tendencje rozwojowe. Należy starać się usilnie, aby region przekształcił się w prowincję.

268. Erygowania lub zniesienia regionu dokonuje kapituła generalna po rozpatrzeniu wniosku w tej sprawie od zainteresowanej kapituły prowincjalnej.

269. Regiony i prowincje mają to wspólne ze sobą, że każde z nich tworzy pewną całość, ale różnią się też między sobą tym, że regiony nie są w pełni samowystarczalne, na przykład pod względem ekonomicznym, czy możliwości wychowania i kształcenia kleryków. W Dyrektorium Prowincjalnym sprawy te powinny być tak ułożone, by prowincja nie była zbyt obciążona, a i region otrzymał wystarczającą pomoc do możliwie szybkiego przekształcenia się w prowincję.

270. Na czele regionu stoi wyższy przełożony, kapłan po ślubach uroczystych przynajmniej od dziesięciu lat, posiadający władzę zwyczajną zastępczą (potestas ordinaria vicaria). Wybiera go kapituła prowincjalna na sześć lat, zgodnie z przepisami Dyrektorium Prowincjalnego. Wyższy przełożony regionu ma własną radę, której skład, uprawnienia i sposób działania określa Dyrektorium Prowincjalne (por. kan. 627).

 

 

ROZDZIAŁ VI

KAPITUŁA PROWINCJALNA

 

271. Kapituła prowincjalna zbiera się co trzy lata i reprezentuje całą prowincję. W niej to wyraża się wysiłek wszystkich współbraci w trosce o rozwój życia kanoniczego w Kościele.

272. Kapituła prowincjalna ma pełną władzę nad osobami i domami, z zachowaniem wszelkich kompetencji kapituły generalnej i opata generalnego.

273. Członkami kapituły prowincjalnej są: wizytator i inni wyżsi przełożeni - z urzędu; delegaci zaś: inni współbracia po ślubach uroczystych - według Dyrektorium Prowincjalnego. Ci wszyscy, zarówno co do liczby jak i kompetencji, powinni reprezentować całą prowincję.

274. Oprócz tego, co wyżej powiedziano, do kapituły prowincjalnej należy wybór: na 6 lat, tzn. do następnej za sześć lat kapituły prowincjalnej: wizytatora i innych wyższych przełożonych, doradców wizytatora, magistrów nowicjuszy i profesów, ekonoma prowincjalnego i moderatora powołań; na 3 lata, tzn. do następnej za trzy lata kapituły prowincjalnej: przeorów kanonii i, jeśli się uzna za wskazane, promotora misji.

275. Przy wyborze wizytatora i jego doradców kapituła prowincjalna uwzględnia przeprowadzoną uprzednio konsultację ze wszystkimi współbraćmi prowincji, którzy złożyli śluby uroczyste. Przed wyborami zaś innych wyższych przełożonych należy przeprowadzić konsultację z wszystkimi współbraćmi po ślubach uroczystych danego regionu.

276. Kapituła prowincjalna powinna zatwierdzić Dyrektorium Prowincjalne i, jeśli zachodzi potrzeba, przystosować je do zmienionych warunków. Nadto, wymaga ono zatwierdzenia opata generalnego i jego rady.

277. Jest również obowiązkiem kapituły prowincjalnej przedyskutować sprawę erygowania lub zniesienia regionu, zanim jeszcze wniosek zostanie przesłany do kapituły generalnej. Powinna też ustalić wzajemne stosunki między prowincją a regionem.

278. Również do kapituły prowincjalnej należy przedyskutowanie sprawy erygowania lub zniesienia kanonii, zanim zostanie ona przesłana do opata generalnego. Kapituła ta ma też decydować o przyjęciu stałej posługi duszpasterskiej w diecezji lub zrezygnowaniu z niej.

0279. Kapituła prowincjalna powinna się odbyć, o ile to możliwe, na sześć miesięcy przed kapitułą generalną, a wizytator powiadomi opata generalnego o jej terminie.

0280. Przynajmniej na trzy miesiące przed kapitułą prowincjalną wizytator powiadomi współbraci o jej terminie i miejscu oraz o sprawach, które przygotował ze swoją radą do omówienia na kapitule.

0281. Kartki do wyboru delegatów (scheduły) otworzy wizytator ze swoją radą przynajmniej na dwa miesiące przed rozpoczęciem kapituły prowincjalnej i zaraz powiadomi tych, którzy zostali wybrani. Poda także wszystkim do wiadomości wyniki wyborów oraz nazwisko kanclerza kapituły, którego sam mianował, po wysłuchaniu zdania swojej rady. Jeśli ktoś ze słusznej przyczyny nie będzie mógł wziąć udziału w kapitule, powinien postąpić zgodnie z nr. 0219 niniejszych Konstytucji.

0282. Na kapitule prowincjalnej sześciolecia, po odczytaniu sprawozdania ustępującego wizytatora, najstarszy profesją wśród obecnych, obejmuje stanowisko przewodniczącego aż do wybrania nowego wizytatora.

 

 

ROZDZIAŁ VII

WIZYTATORZY CZYLI WYŻSI PRZEŁOŻENI

 

283. Wybrany przez kapitułę prowincjalną wizytator powinien przede wszystkim troszczyć się o utrzymanie ducha życia kanoniczego między współbraćmi i kanoniami prowincji oraz stale mieć na uwadze potrzeby poszczególnych domów we wspólnym, jednym organizmie kongregacji pod jednym przełożonym - opatem generalnym.

284. Każdy kanonik, kapłan po ślubach uroczystych przynajmniej od dziesięciu lat, może być wybrany na wizytatora przy zachowaniu odnośnych przepisów prawa kanonicznego. Jest on wybierany przez kapitułę prowincjalną w taki sam sposób jak i opat generalny (por. nr. 0226 i 0227). Po ogłoszeniu, że opat generalny zatwierdził wybór (por. nr 236), nowy wizytator składa wyznanie wiary wobec kapituły, zgodnie z przepisem kanonu 833 § 8.

0284. Nadto wymaga się, aby wizytator nie sprawował swego urzędu przez trzy bezpośrednio następujące po sobie kadencje. Jednakże, w wypadku konieczności lub dla większego pożytku, ta sama osoba może prosić opata generalnego i jego radę o zgodę na kontynuowanie tego urzędu, byleby dwie trzecie spośród obecnych zgadzało się na tę postulację.

285. Wizytator ma władzę zwyczajną (potestas ordinaria) co do osób i domów prowincji. Do niego więc należy zwoływanie kapituły prowincjalnej co trzy lata, a także nadzwyczajnej, jeżeli tego wymaga konieczność; dopuszcza kandydatów do nowicjatu, do pierwszej profesji i jej odnowienia; dopuszcza do święceń i daje dymisoria; w obrębie prowincji przenosi kanoników z jednej kanonii do drugiej po wysłuchaniu zdania zainteresowanych przeorów; ustala sposoby i plan współpracy z biskupami i Konferencjami Episkopatów; bierze udział z prawem głosu na kapitułach konwentualnych; interweniuje i ze swoją radą rozstrzyga spory w przypadkach apelacji; czuwa nad stanem duchowym i materialnym prowincji i poszczególnych kanonii.

286. Przy układaniu i podejmowaniu prac i obowiązków duszpasterskich do wizytatora należy rozstrzyganie, czy rzeczywiście da się pogodzić dane zajęcia kapłańskie z życiem kanoniczym, czy np. z powodu wielkich odległości lub nadmiernej pracy nie cierpi na tym życie wspólne.

0287. Wizytator powinien często odwiedzać kanonie swojej prowincji, aby mógł lepiej zaradzić ich szczególnym potrzebom. Przynajmniej raz na trzy lata powinien osobiście lub przez swojego delegata, zatwierdzonego przez radę, zwizytować kanonie i wszystkich współbraci tak pod względem duchowym jak i gospodarczym. Współbracia zaś powinni z zaufaniem odnosić się do wizytatora i, gdy słusznie o coś zapyta, odpowiadać zgodnie z prawdą i w duchu miłości. Z tej wizytacji należy sporządzić protokół w dwóch egzemplarzach, z których jeden zachowuje się w kanonii, a drugi u wizytatora.

288. Sprawy większej wagi załatwia wizytator ze swoją radą.

289. Wizytator będzie rezydował w tym domu, który sam uzna za odpowiedni po wysłuchaniu swojej rady. Nie powinien jednak, o ile jest to możliwe, być przeorem w tymże domu, aby inne zajęcia nie odrywały go od jego zasadniczych obowiązków.

 

 

ROZDZIAŁ VIII

RADA WIZYTATORA

 

290. Kapituła prowincjalna wybiera przynajmniej czterech doradców, którzy tworzą radę wizytatora i pomagają mu w pełnieniu obowiązków.

291. Wizytator ma prawo wybrać sobie jednego spośród doradców wybranych przez kapitułę prowincjalną, który będzie jego zastępcą w czasie nieobecności i pierwszym doradcą.

292. Gdy stanowisko wizytatora wakuje na skutek śmierci lub innej przyczyny, zastępca wizytatora od razu je obejmuje jako przeor prowincjalny aż do najbliższej kapituły prowincjalnej, którą wraz z doradcami zwoła w przeciągu trzech miesięcy i na niej wybierze się wizytatora.

0293. Rada wizytatora ma głos stanowczy (deliberativum):

1) przy zwoływaniu nadzwyczajnej kapituły prowincjalnej, kiedy dobro duchowe lub materialne prowincji tego wymaga;

2) przy dopuszczaniu do pierwszej profesji i święceń;

3) przy dopuszczaniu do profesji uroczystej, zanim sprawa zostanie przesłana opatowi generalnemu;

4) przy erygowaniu lub znoszeniu domu poza kapitułą prowincjalną, zanim sprawa zostanie oddana opatowi generalnemu;

5) przy wyznaczaniu współbrata do przeprowadzenia w imieniu wizytatora wizytacji jakiejś kanonii;

6) przy przyjmowaniu lub opuszczaniu stałej placówki duszpasterskiej w diecezji, po zasięgnięciu opinii prowincji;

7) w wypadku odwołania, gdy trzeba interweniować i sprawę załatwić;

8) przy sprzedaży dóbr i zawieraniu kontraktów oraz zaciąganiu długów, po wysłuchaniu także zdania ekonoma prowincjalnego.

0294. Rada wizytatora ma głos doradczy (v.consultivum):

1) przy dopuszczaniu kandydatów do nowicjatu, wydalaniu w czasie nowicjatu lub po jego zakończeniu i przy przedłużaniu nowicjatu;

2) przy dopuszczaniu do odnowienia profesji czasowej i niedopuszczaniu (wykluczaniu) do następnej profesji;

3) przy erygowaniu lub przenoszeniu domu nowicjatu, zanim sprawa zostanie przekazana opatowi generalnemu;

4) do inwigilacji kształcenia duszpasterskiego i naukowego kandydatów;

5) przy nominacji socjusza magistra nowicjuszy lub profesów, po wysłuchaniu zdania samego magistra;

6) przy decydowaniu, czy posłać młodego współbrata na studia do instytutu, na fakultet lub uniwersytet;

7) przy przenoszeniu współbraci z jednej kanonii do drugiej w granicach prowincji, po wysłuchaniu zdania obu zainteresowanych przeorów kanonii;

8) przy wyborze kanonii, w której będzie rezydował wizytator;

9) przy wyznaczaniu współbraci do pracy duszpasterskiej i przedstawianiu ich ordynariuszowi miejscowemu;

10) przy usuwaniu przeorów, zanim sprawa zostanie przekazana opatowi generalnemu;

11) przed wszczęciem procesu kanonicznego celem usunięcia kogoś po ślubach czasowych lub uroczystych;

12) przy wydatkach nadzwyczajnych, ale w granicach limitu ustalonego przez kapitułę generalną;

13) przy mianowaniu kanclerza kapituły prowincjalnej.

 

 

ROZDZIAŁ IX

KAPITUŁA KONWENTUALNA

 

295. Zasadniczym elementem prowincji i całej kongregacji jest rodzina kanonicza, która od najdawniejszych czasów nazywana jest także kapitułą. Przejawem zaś żywotności i działania tej rodziny kanoniczej jest kapituła konwentualna. Jest to braterskie zgromadzenie współbraci, na którym wszyscy łączą się ściśle między sobą.

0296. Dlatego wszyscy kanonicy, chociaż niekiedy z powodu potrzeb duszpasterskich jeden czy kilku z nich jest zmuszonych mieszkać oddzielnie, powinni przynależeć do kapituły którejś z kanonii, składającej się przynajmniej z trzech członków.

297. Ponieważ kapituła z udziałem wszystkich współbraci powinna być wyrazem troski o całą rodzinę zakonną, należy z całą otwartością i w braterskiej rozmowie rozpatrywać i omawiać zagadnienia postępu duchowego wspólnoty, powierzonych jej obowiązków duszpasterskich, sposobu prowadzenia życia w kanonii, a także sprawy administracyjno-gospodarcze. Dlatego wszyscy współbracia na kapitule powinni się starać o ciągłą odnowę życia kanoniczego, i to właśnie będzie najlepszym świadectwem apostolskiego ducha kanonii.

0298. Raz w miesiącu, o ile to możliwe, należy zwołać kapitułę w sprawach życia duchowego i duszpasterskiego wspólnoty kanoniczej. Natomiast kapitułę w sprawach gospodarczych lub wyborczych zwołuje przeor według uznania.

0299. W odpowiednim czasie przeor zapowie wszystkim współbraciom zwołanie kapituły, a także poda sprawy, które mają być omawiane.

300. Kiedy na kapitule omawiane są takie sprawy, jak: przyjęcie do nowicjatu, dopuszczenie do profesji i święceń, wówczas prawo do udziału w niej mają tylko kapłani po ślubach uroczystych. W sprawach zaś odnoszących się do zarządu i administracji kanonii biorą udział wszyscy współbracia po profesji uroczystej, należący do danej kanonii.

301. Kapituła nie może rozstrzygać żadnej ważniejszej sprawy, jak: dopuszczenie do nowicjatu, profesji i święceń, sprawy kupna, zaciągania pożyczek czy przyjmowania długoterminowych zobowiązań, jeśli nie bierze w niej udziału większa część ojców kapitulnych.

0302. W sprawach większej wagi, jak sprzedaż nieruchomości, wszczęcie procesu itp. powinny odbyć się dwie oddzielne kapituły z dwudniową przynajmniej przerwą między nimi, chyba że osiągnie się jednomyślność w głosowaniu na pierwszej kapitule.

0303. Sekretarz spisze w księdze wszystkie akta kapituły celem zachowania ich w archiwum kanonii.

 

 

ROZDZIAŁ X

PRZEORZY KANONII

 

304. Przeorzy powinni pilnie i chętnie dbać o dobro duchowe i materialne swoich domów i starać się, aby życie kanonicze coraz intensywniej rozwijało się wśród współbraci. Powinni też zachęcać współbraci do współpracy z przełożonym i między sobą.

305. Przeora wybiera kapituła prowincjalna na trzy lata, po uprzednim zasięgnięciu zdania współbraci danej kanonii. Poza kapitułą prowincjalną przeora wybiera zawsze wizytator ze swoją radą zgodnie z naszym własnym prawem, po uprzednim zapoznaniu się ze zdaniem kanonii. Oba wybory wymagają zatwierdzenia opata generalnego.

0306. Przeorem powinien być kapłan, po sześciu latach od profesji uroczystej. Nadto wymaga się, aby nie był on przedtem w tej kanonii przeorem przez trzy następujące po sobie trzylecia. Jednakże, w wypadku konieczności lub dla większego pożytku, można o tę osobę prosić (postulować) kapitułę prowincjalną, a poza kapitułą prowincjalną - wizytatora z jego radą, byleby w tej prośbie (postulacji) dwie trzecie spośród obecnych wyraziło swoją zgodę. Zatwierdzenie postulacji należy do opata generalnego za zgodą jego rady.

0307. Wybrany przeor, w przeciągu ośmiu dni od wyrażenia zgody na wybór, poprosi opata generalnego sam lub przez wizytatora o zatwierdzenie. Powiadomiony o zatwierdzeniu, otrzymuje elekt pełne prawa urzędu przeora podczas odczytywania mu wobec zgromadzonej wspólnoty zakonnej dokumentu, z którego jasno wynika, że został on wybrany i zatwierdzony na stanowisko przeora tej kanonii. Wtedy też składa wyznanie wiary, jak wymaga tego kan. 833 § 8 prawa kanonicznego. Pozostanie on na swoim stanowisku aż do czasu, kiedy zostanie wybrany nowy przeor i w ten sam sposób przejmie jego urząd.

308. W każdej większej kanonii powinna być rada przeora albo dyskreci. Skład, uprawnienia i działalność tej rady określa Dyrektorium Prowincjalne. Zakłada się, że w mniejszych domach zakonnych wszyscy współbracia są doradcami przeora.

0309. Również w ważniejszych kanoniach przeor powinien wyznaczyć sobie zastępcę spośród dyskretów wybranych przez kapitułę konwentualną, który by go zastępował i pomagał w pełnieniu obowiązków.

 

 

ROZDZIAŁ XI

ZARZĄDZANIE DOBRAMI DOCZESNYMI

 

310. Zarówno kongregacja nasza jako jednostka prawna, jak i prowincje i ich poszczególne kanonie mają prawo do nabywania dóbr doczesnych, posiadania, sprzedawania i zarządzania nimi zgodnie z przepisami kanonów prawa kanonicznego, niniejszych Konstytucji i Dyrektorium Generalnego.

311. Najwyższy zarząd dóbr doczesnych należy do kapituły generalnej.

312. Poza kapitułą generalną, w razie naglącej potrzeby, opat generalny, po wysłuchaniu zdania ekonoma generalnego i za zgodą swojej rady oraz zgodnie z normami ustalonymi przez kapitułę generalną, może polecić którejś prowincji, aby coś z własnej kasy lub któregoś domu przekazała na rzecz całej kongregacji lub jakiejś kanonii, będącej w wielkiej potrzebie (PC 13).

0313. Na kapitule generalnej, po wysłuchaniu zdania ekonoma generalnego, należy określić wysokość taks, jakie każda prowincja ma płacić na utrzymanie kurii generalnej.

314. Zadaniem ekonoma prowincjalnego jest zarządzanie dobrami prowincji pod kierownictwem wizytatora i ściąganie od kanonii wyznaczonych taks. W ważniejszych sprawach gospodarczych ma pomagać swoją radą kanoniom, a wizytator może mu zlecić w tych sprawach też jakieś szczególne zadania. Co roku ekonom prowincjalny złoży wizytatorowi i jego radzie sprawozdanie ze swej działalności, z zachowaniem przepisu nr 0259.

0315. Kapituła prowincjalna, po wysłuchaniu ekonoma prowincjalnego, rozdzieli taksy poszczególnym kanoniom według ich zasobności. Pieniądze te mają być wpłacane do kasy prowincjalnej na utrzymanie alumnów i innych kandydatów, a także na utworzenie pewnego kapitału całej prowincji.

316. Majątkiem poszczególnych kanonii zarządza przeor przez ekonoma pod nadzorem samego wizytatora, do którego powinni się zwracać przy każdym nadzwyczajnym wydatku. Jeśli wydatek jest poważny, należy przekazać sprawę opatowi generalnemu. Do kapituły generalnej należy określić wysokość tego rodzaju wydatków nadzwyczajnych.

0317. Ekonoma kanonii, na wniosek przeora, wybiera kapituła konwentualna na okres trzech lat i, o ile to możliwe, powinien on być różny od przeora. W określonych terminach roku ekonom powinien składać przed przeorem i dyskretami sprawozdanie z administracji. Tam, gdzie nie można mieć dyskretów, należy postąpić zgodnie z nr. 0308 naszych Konstytucji.

318. Majątek domu zniesionego (zamkniętego) i jego zobowiązania przechodzą na prowincję, przy zachowaniu zawsze woli fundatorów lub ofiarodawców oraz przepisów prawa, czego wizytator ze swoją radą powinien ze szczególną troską dopilnować.

319. Przy sprzedażach lub zaciąganiu pożyczek wymagających zezwolenia Stolicy Świętej, gdy chodzi o rzeczy drogocenne z racji artystycznych lub historycznych, dobra ofiarowane Kościołowi na mocy ślubu (por. kan. 638 § 3), albo rzeczy, których wartość przekracza sumę określoną przez prawo, potrzebna jest uprzednia zgoda kapituły konwentualnej, wizytatora za przyzwoleniem jego rady i wreszcie zezwolenia opata generalnego za zgodą jego rady (por. kan. 1291-1295).

0320. Do sprzedaży jakichkolwiek nieruchomości należy uzyskać zgodę wizytatora i jego rady, po wysłuchaniu zdania ekonoma prowincjalnego. Zanim zaś wizytator zgodzi się, powinien wysłuchać wpierw zdania opata generalnego i jego rady, a jeśli zajdzie potrzeba, to także należy mieć zgodę Stolicy Świętej.

0321. Obowiązkiem ekonoma jest pilnie strzec dóbr kanonii, w duchu braterskiej posługi troszczyć się o współbraci i dbać o uiszczanie należności socjalnych odnośnie płacenia podatków i ubezpieczeń socjalnych personelu, jakich wymagają ustawy władz państwowych.

0322. Ekonom nie powinien podejmować nic takiego, co by przekraczało zwyczajne zarządzanie; jeśliby zaś zaszła potrzeba, należy uzyskać na to zgodę kapituły konwentualnej (por. kan. 1281).

0323. Akta pisemne i inne dokumenty odnośnie dóbr i wydatków kanonii powinien ekonom sporządzić dokładnie i pilnie je zachować. Pod koniec każdego roku dyskreci powinni własnoręcznie podpisać księgi rachunkowe i w poczuciu odpowiedzialności często do nich wglądać. W małych wspólnotach robią to wszyscy współbracia.

0324. Ci sami dyskreci lub inni współbracia podpisują sprawozdanie z dziedziny duchowej i doczesnej w kanonii, a przeor prześle je każdego roku wizytatorowi w dwóch kopiach, z których jedną zachowuje wizytator, a drugą wysyła do opata generalnego.

 

 

ROZDZIAŁ XII

WYBORY I NARADY

 

0325. Wybory na urząd przełożonych i na inne stanowiska powinny odbywać się w sposób całkowicie wolny wobec Boga i w tajnym głosowaniu.

0326. Głosowanie w innych sprawach lub naradach może być tajne albo jawne, ale na żądanie choćby jednego współbrata musi być tajne.

0327. Jeśli wyraźnie inaczej nie powiedziano, wymagana jest większość absolutna, tzn. więcej niż połowa głosów spośród obecnych. Podczas wyborów zaś, jeżeli po trzecim głosowaniu nie została osiągnięta większość absolutna, to czwarte głosowanie ma być tylko na tych dwóch kandydatów, którzy w trzecim głosowaniu otrzymali najwięcej głosów, albo - gdy jest ich więcej - na dwóch najstarszych profesją, i tego należy uważać za wybranego, który otrzyma zwykłą większość głosów, albo też starszego profesją, gdyby obaj mieli jednakową ilość głosów. Natomiast podczas narad (deliberationes), jeśli po dwóch głosowaniach liczba głosów «za» i «przeciw» byłaby jednakowa, wówczas przewodniczący może sprawę rozstrzygnąć swoim głosem.

0328. Przy wyborze delegatów na kapitułę generalną wszyscy współbracia po ślubach uroczystych wypiszą na kartce wyborczej dwa nazwiska kapłanów lub braci współpracowników po ślubach uroczystych ze swojej prowincji. Przeor zbierze te kartki na kapitule konwentualnej i czym prędzej prześle je do wizytatora. Wizytator zaś ze swoją radą otworzy kartki we właściwym czasie i ogłosi nazwiska osób, które otrzymały najwięcej głosów i zostały wybrane na delegatów na kapitułę generalną. Współbracia kurii generalnej mają głos czynny i bierny w tej prowincji, z której pochodzą. Wyniki wyborów trzeba zaraz podać do wiadomości samym wybranym, opatowi generalnemu i wszystkim współbraciom prowincji.

0329. W ten sam sposób należy przeprowadzić wybór delegatów na kapitułę prowincjalną. Co do przymiotów i liczby delegatów, należy trzymać się przepisów Dyrektorium Prowincjalnego.

0330. «Sześciolecie» dla wszystkich urzędów i stanowisk liczy się: od jednej kapituły generalnej zwyczajnej do następnej, albo od jednej kapituły prowincjalnej zwyczajnej, na której dokonuje się wszystkich wyborów, do następnej kapituły tego samego rodzaju.

«Trzylecie» zaś liczy się od jednej kapituły prowincjalnej zwyczajnej do następnej zwyczajnej. 

W obu wypadkach nie wchodzą w rachubę dni, tygodnie czy miesiące, których czasami brak do pełnego sześciolecia lub trzylecia, albo też je przekraczają.

0331. W przeprowadzaniu konsultacji przed wyborem wizytatora i innych wyższych przełożonych, doradców wizytatora i przeorów kanonii należy zachować przepisy Dyrektorium Prowincjalnego co do liczby proponowanych kandydatów na poszczególne stanowiska. Zebrane na kapitule konwentualnej kartki wyborcze przeor prześle jak najprędzej do wizytatora. Do kapituły prowincjalnej należy otworzyć je i zapoznać się z wynikami konsultacji.

Jeśli użycie kartek wyborczych w konsultacji przed wyborem przeorów nie będzie odpowiadało zainteresowanym, to każda prowincja poda w Dyrektorium Prowincjalnym szczególny sposób konsultacji, odpowiadający swoim warunkom.

0332. Tak przy wyborze delegatów na kapitułę generalną i prowincjalną, jak i przy innych konsultacjach, przeor kanonii powinien się postarać, aby głosy współbraci chorych lub z jakiejkolwiek przyczyny nieobecnych zostały swobodnie i w sekrecie oddane, a na kapitule konwentualnej przekazane i dołączone do innych.

0333. Rada opata generalnego i rady wizytatorów przeprowadzają głosowanie w sposób zgodny z naszą tradycją, według przepisów prawa własnego.

0334. Jeśli przełożony potrzebuje głosu doradczego swojej rady, powinien ją zwołać. Jednakże gdy chodzi o sprawy mniejszej wagi, które mogą być załatwione bez żadnej kontrowersji, wystarczy zapytać o zdanie wszystkich doradców nawet pojedynczo, prywatnie. 

Jeśli zaś przełożony potrzebuje głosu decydującego, czyli zgody swojej rady, powinien ją zwołać i na niej może on też głosować. Nadto, do ważności decyzji potrzeba zgody większości absolutnej wszystkich obecnych doradców.

 

 

ROZDZIAŁ XIII 

REGUŁA I PRAWO WŁASNE KONGREGACJI

 

335. Reguła św. Augustyna, Ojca naszego, jest duchowym i rzeczywistym kodeksem norm życia kanoniczego. W świetle tej Reguły mamy ustawicznie się przeglądać, jak w zwierciadle (por. DC 13).

336. Regułę objaśniają dokładniej Konstytucje, które zawierają w sobie całe dziedzictwo naszej kongregacji i fundamentalne normy prawne. Konstytucje są zatwierdzane przez najwyższą władzę kościelną i tylko za jej zgodą mogą być zmienione (por. kan. 587 § 1 i 2).

337. Zarządzenia (Ordinationes), czyli Dyrektorium Generalne, są to normy wydane przez kapitułę generalną, które stosownie do wymagań czasu mogą być odpowiednio odnawiane i przystosowywane tylko przez kapitułę generalną (por. kan. 587 § 4).

338. Każda prowincja powinna mieć swoje Dyrektorium, zawierające przepisy, przystosowane do miejscowych warunków. Jest ono zatwierdzane lub zmieniane przez kapitułę prowincjalną, za zgodą opata generalnego i jego rady.

339. Reguła, Konstytucje, Dyrektorium Generalne i Prowincjalne są naszym prawem własnym, według którego powinniśmy układać swoje życie i dążyć do osiągnięcia doskonałości życia kanoniczego (por. kan. 598 § 2).

340. Wszystko, co w naszym prawie odnosi się do ślubów zakonnych, ma być zachowane dokładnie i bez żadnego wyjątku. Co się zaś tyczy przepisów dyscyplinarnych, przełożeni - w duchu miłości i roztropności - mogą od nich dyspensować w poszczególnych przypadkach i w granicach swoich kompetencji.

341. Powinniśmy często czytać jakiś urywek z Reguły i Konstytucji, jeśli to możliwe podczas wspólnych czynności.

342. «Daj Boże, abyście w duchu miłości zachowali wszystkie te przepisy, nie jak niewolnicy pod pręgierzem prawa przymuszani, ale jak ludzie wolni, w łasce Bożej uformowani, i byście swym postępowaniem, jako miłośnicy duchowej piękności, szerzyli wszędzie miłą wonność Chrystusową» (R 48).